Sosyopatlık

Özge Karakaş


- Tutuklanması için zemin hazırlayan eylemlerde tekrar tekrar bulunmakla belirli, yasalara uygun toplumsal davranış biçimine ayak uyduramama.

- Sürekli yalan söyleme, takma isim kullanma ya da kişisel çıkarı, zevki için başkalarını atlatma ile belirli dürüst olmayan tutum.

- Dürtüsellik ya da gelecek için tasarılar yapmama.

- Yineleyen kavga, dövüşler veya saldırılarla belirli olmak üzere sinirlilik ve saldırganlık.

- Kendisinin ya da başkalarının güvenliği konusunda umursamazlık.

- Bir işi sürekli götürememe ya da mali yükümlülüklerini tekrar tekrar yerine getirememe ile belirli olmak üzere sürekli bir sorumsuzluk.

- Başkasına zarar vermiş, kötü davranmış veya başkasından bir şey çalmış olmasına karşı ilgisiz olma veya yaptıklarına kendince mantıklı açıklamalar getirme ile belirli olmak üzere vicdan azabı çekmeme.

Bu maddelerden en az 3'üne sahip kişiler DSM5 kriterlerine göre sosyopat (anti sosyal kişilik bozukluğu) tanısı alırlar (American Psychiatric Association, 2013).

Yapılan araştırmalar tutukluların %25’inin sosyopat olduğunu ve diğer kriminallardan iki kat fazla agresif tavırlar sergilediğini göstermektedir. Fakat bütün sosyopatlar hapishanede değildir. Daha az görünür sıkıntıları olan sosyopatlar da vardır. Bu sıkıntılar, kronik yalancılık, aldatma, manipülasyon, anksiyete bozukluğu gibi duygusal boyutlardadır. Bazı sosyopatlar yıkıma gizli şekilde sebep olur, bu yüzden kendilerini yıllarca saklayabilirler. (McGregor ve McGregor, 2013a).

Terapist ve danışmanlar empati yeteneği yüksek kişilerin sosyopatlar tarafından daha çok hedef alındığım tespit etmiş ve bu durumu “apaths” olarak adlandırmışlardır. İngiltere'de “apaths"ları nasıl tanıyıp, onlardan kaçınacağımıza dair makaleler yayınlanmaya başlanmıştır (McGregor ve McGregor, 2013b).

Araştırmalara göre sosyopatlar, ilk etkileşimde genellikle karşılarındaki insanların empati seviyelerini test eder, bu yüzden yönelttikleri sorular yüksek empatiye sahip olup olmadığınızı keşfetmeye yöneliktir. Empati yeteneği yüksek olan insanlar hedefleri olacaktır. Düşük empati yeteneğine sahip kişileri ise pas geçeceklerdir. Sosyopatların hedefinde bulunmuş insanlar yaşadıklarım aktarırlarken “ben salağım” “ne düşünüyordum ki” gibi kendilerini değersiz gösteren cevaplar vermektedir. Bu tarz düşüncelere kapılmaları yersizdir çünkü sosyopatlar insanları koşullarlar ve onlarla diyaloga girdiğinizde beyniniz yıkanmış gibi davranırsınız (McGregor ve McGregor, 2013a).

Sosyopatlarla başa çıkmanın en etkili yolu, tabiri caizse gözlerinizi açmanız ile başlar. Sosyopatların gerçekten orda olduklarını görmeniz lazım. farkındalık, sosyopatların hayatınızdaki olumsuz etkilerini kısıtlamalarının ilk adımıdır (McGregor ve McGregor, 2013b).

Apathlar, sosyopatların bir çeşit cephanelikleridir ve sosyopatik istismarlarına katkıda bulunurlar. Hedeflerindeki kişilerin, apathların gerçekleştirdiği yıkıcı işeri anlaması zor değildir ama bunun sebebini kabullenmeleri zordur. Bu kabullenme ve yargılamanın zayıflığının sebebi, içe bakışın az oluşudur. Empatisi yüksek insanların, onların içindeki “kötü”yü görmek istememeleri, sosyopatların işine yarar. Hedeflerindeki kişiler genellikle korkulara sahip inşalardır. Genellikle akıntıyla beraber giderler ve lider olarak gördükleri kişiyle aynı fikirde olurlar. Empati eğiliminde olan kişiler, sosyopatlar tarafından kolayca manipüle edilebilirler ve daha sonra kendilerini suçlu hissetmeleri için avantaja da sahip olurlar (McGregor ve McGregor, 2013a).

Sonuç olarak, empatik insanların ilgi kaynakları, onların cevaplan ve hareketleri sosyopatlar için çok büyük eğlencedir. Böylelikle sosyopatlar insanları kullanabilir ve istismar edebilirler.

Empatik insanlar, sosyopatın perspektifini desteklemeye başladığında, istismara açık obje halini alır. Bu durum genellikle empatikler, bezende apathlar için kötü biter. Sosyopatlar, hedeflerinin, yağcılık, yalanlarla kafa karıştırma ve rüşvet ile gözlerini boyarlar.

The Gaslighting Effect

Gaslightiug sistematik bir şekilde bir kişinin diğer kişinin gerçeğini eritmesi, kemirmesidir. Bu sendrom adını, katilin kansını kuşkucu ve diğer insanların inanmayacağı bir kişiye çevirmesini konu alan aynı isimli oyun ve filmden almıştır.

Gaslight bir çeşit psikolojik istismardır. Bu istismarda çeşitli yollarla yanlış bilgiler sunularak hedefin anıları ve bakış açısı şüpheye düşürülür. Psikologlar buna, “sosyopatların dansı” derler. Ve aile, arkadaş, iş arkadaşı, sevgiliden herhangi biri sosyopatın gaslighting hareketinin kurbanı olabilir (McGregor ve McGregor, 2013a).

Psikoterapist Christine Louise de Canonville, sosyopatların yürüttükleri ilişkilerin farklı aşamalarını tanımlıyor:

İdealizasyon basamağı, sosyopat bu aşamada kendisini “en iyi” olarak tanıtır, fakat bu kısım tamamen bir illüzyondur. Daha sonra değişim basamağı gelir ve bu basamak aşama aşama gelişir, bu yüzden hedeflerindeki kişi bu değişimi fark etmez, nasıl soğuk ve duygusuz birisine dönüştüğünü fark edemez. Fakat bu değişimler, hedefteki kişi için çok stresli olmaya başlar ve bu durumlarda sosyopatlar kendi güçlerinden dolayı eğlenmeye başlarlar. Son basamak ise ıskartaya çıkarma basamağıdır. Sosyopat için ilişkide olduğu kişinin öneminin azalıp, ona karşı kayıtsız kaldığı basamaktır. Sosyopatlar bütün bağlarını reddedip, yeni hedeflerine doğru ilerlerler (McGregor ve McGregor, 2013a).

Gaslighting bir kere olan bir şey değildir. Eğer ilişkinizin ilk aşamalarında olduğunuzdan endişeleniyorsanız, kendinizi korumanız için yapmanız gereken şey o kişiden uzaklaşmaktır.

Dilerim ki and sosyal kişilik bozukluğu tanısı konmuş/konmamış bir birey ile yürüttüğünüz ilişkide istismara maruz kalmadan vakit geçirebilirsiniz.


 

 

 

 

 

 

 


 


Ana Sayfaya Dönmek İçin Tıklayın 

  www.aymavisi.org  
 

 

 

 

 
 + Büyüt | - Küçült