Hikaye

 

 

Eksik Adam'ın Çizgileri

Necati Tosuner


Açış:

"Evet, Yargıç Bey. Bütün insanların yüzüne tükürmek isteyen benim. Ve onlar bencillikleriyle bunu çoktan hak ettiler. Neymiş, bana yaptıklarından sonra, insanların yüzüne tükürmek istemişim... Ben suçlu değilim. Suçlu onlar. Ve Tanrı'ysa insanlara bencilliği veren, suçlu Tanrı'dır. İstemem ki bunca umut bağladığımız Yaradan, bu denli küçük olabilsin. Issız gecelerde ağlamalarımın nedeni o Tanrısal güçse, insanları bağışlayabilir miyim? Gerçekte, "insanlık" denilen, bir kendini düşünme, bir kendini beğenmeden başka nedir? Ve insanlar, insanlığı bencilliklerine kurban etmediler mi?

Çok şey mi istemiştim? İnsandım. Bunu duyuyordum içimde: İnsandım. Aralarında bir yerim olduğunu ummaktı ilk suçum. Onlar bencilliği temel seçtikleri bir düzen kurmuşlardı. Bir kesin çizgiyle beni kenarda bırakan, değişmez ölçüleri vardı. Ben eksik adamdım. Ben sakattım onlarca. Ben aralarına giremez, ben onların yüksekten baktığıydım. Ben ezilen adamdım. Ben gülünen, ben bakışlarıyla kırdıkları acınan adamdım. Ben sevilmezdim. Ben sevemezdim. Ben gülemezdim. Ben, alay konusu ben, yaşamayı yaşayamazdım Yargıç Bey. "Düzen" diye bir düzensizlik vardı ortada. Bütün bunlar bir alınyazısıysa eğer, Tanrı, niye hak bilir diye tanıttı kendini? Ve çağlar boyu "erdem" diye anlatılan nedir? "İnsanlık" diye dört elle sarıldığımız... Bu kuralları koyanlar, "ahlak" diye en büyük ahlaksızlığı yaratanlar ve bunu böyle isteyen istemese de karşı durmayan insan bencilliği... Suçlu onlardır. Ve Tanrı'dır en büyük suçlu. Bana çekilmez acılar veren ve başkaldırışını yasaklayan Tanrı...

Ve işte bu bencillik düzeni, düzensizliğini işliyor yine. Ve onun baş koruyucusu sen, sen de suçlusun Yargıç Bey. Şimdi şu karşındaki ben... Adı şimdi "sanık" olan ben, "suçlu" diye, bir yere kapatılacağım. Değişik bir şey mi olacak bu? Beton duvarlar arasına kapatmakla beni, ne değişecek? Sanki insanların arasında tutuklu değil miyim ben? Ve bu ilk yargılanışım değildir. İnsanlar sözde gizliden kendilerince yargılayıp, bakışlarıyla cezalandırmadılar mı beni? Ve üzerime kapatacağınız bir demir kapı, dışarıda, insanların "sakat" diyen bakışlarından daha mı ağır olacak sanırsınız? Ve tüylerimin şu dikelişi, korkudan değildir, bilesiniz. Bir büyük başkaldırmanın ilk serin ürpertileridir bunlar. Ve şu bedenime yayılan ter, insanlığın haklarını savunduğunu sanan kişilerin, bakışlarının kirli yakıcılığındandır. Ve şurada her yana sinmiş bir bencillik kokusu... Siz, onu yaratanlar, belki duymazsınız bunu ve suçlu görmeyebilirsiniz kendinizi. Ama ne iğrenç olduğunu bir bilseniz. Düzensizliğe alet olmak görevse, göreviniz beni suçlamaktır. Bencilliğin suç sayılmadığı yerde, onun acısını çekenler karşı çıktıkça suçlanacaktır. Ama bencilliği örtebilecek midir bu?

Evet, insanların yüzüne tükürmek isteyen benim. Ama bütün dinlerin kuralları ve dindarlıkla en büyük doğruluğu bulduklarını sananlar, ezdikleri kişilere tepeden bir acımayı erdem sayanlar, eksikliğimin nedenini yaratan insanlar ve Tanrı, hiçbir şey suçlayamaz beni.

Ben suçsuzum.

Ve insanlar "erdem" diye acımanın arkasına gizlemişlerdir bencilliklerini. Ve bitmek bilmez bir mutsuzluk... İnsanlığın eksik kişiye verdiği nedir ki?.. "Alınyazısı" diye bırakabilse kendini, avunacaktır belki. Ya da insanlara, onlardan daha da büyük bir bencillikle karşı koymaya çalışarak... Ama uzun sürecek midir bu? Gerçeğin ağırlığında ezileceği günler yakındır. Bir düzensizliğin varlığını görmek... Eksik adam çıkmazda şimdi. Sanır mısınız, yaşanacak yeri kalmıştır yaşamanın, başkaldırtılmazsa?..

Ve ben başkaldırıyorum işte. Bu düzensizliğe, insanı, insandan ayıran bencilliğe karşıdır savaşım. Kişi savaştıkça güçlüdür. Bencilliğe karşı durandır insan olan. Benim yaşıyorum demem, savaşıyorum dememdir. Ve ben savaştıkça yaşayacağım Yargıç Bey."

I

Kentin bir uzak kıyısıydı. Tepelere yürünür, bir zamanlar deve kervanlarının gelip geçtiği yokuştan tırmanılır ve yokuşun üst başına gelince durup, bir derin soluk almadan edilemezdi. Dönüp geriye bakıldığında kolaylıkla görülürdü. Kent, artık uzaktadır. Kıyıda köşede kalmanın sızısı yüreklere bir dolar, bir iç çekilir, yüreklere dolan sızı bir boşalırdı. Yorgunluk çıktı sanarak, telaşlı ve gecikmiş adımlarla kestirmeye vurulur, verimsiz bağlar arasından yürünürdü. Ve kışlanın tel örgüleri ardında, marşlar söyleyerek dönen bir bölük asker görülünce, evlerine yaklaşmış adımlar daha bir hızlanırdı.

Ev, gizliden çamur karıp, kerpiç kesilen ve kurur kurumaz üst üste dizilen, bir büyücek odadır. Baş sokulan bir dam altı, bir büyük ataymışçasına değerli ve dikili üç beş fidan, durup durup gülücükler dağıtan bir torun gibi sevimlidir. Genç kayısı ağaçlan ilk ürününü veriyordu o yıl. Kapı önünde bir çam ve orta yerde bahçenin tek kiraz ağacı... Bir de kuyu başında leylaklar ve soğan, marul, nane fideleri... Yumurtlamayan bir tavuk ve ötmeyen bir horoz da unutulmamalı.

Akşam beş sonraları adam işten dönünce, önce bahçesini bir dolaşır, leylaklardan bir demet yollardı konu komşuya. Sonra ağaçların dipleri açılır, su, kuyudan çekilirdi. Ve ıslanmış toprak kokusu leylaklara karışırdı. "Mutluluk nedir" diye düşünülmese de, işinin bitmez yazışmalarından kurtulmuş, bahçesiyle uğraşan adam, mutlu sayılabilirdi.

Pazar günleri iş çoktur. Adam evin badanasını yapıyordu, karısı, kireç süzüp taşıyordu ona. Birden, iki büklüm çömeldi kadın oracığa. Kireç tenekesi gürültüsüz devrildi. Adam sövdü. (Anladı, anlamadı değil ya, bizim erkeklerimiz kadınına ilgi göstermeyi küçüklük sayar da hani...) Sonra komşu kadına haber edildi. Büyük memelerini hoplatarak geldi komşu kadın. Ve önlüğünü çözüp bir yana attı. Çok geçmedi, "erkek" dedi. Babadır, bıraktı adam kireci karıştırmayı bir an, sevindi.

Tavana salıncağı kurdular. Kutsal üç aylar... Çocuk erkek, ayağı uğurlu. Yağmurlar kesildi, kayısılar sarardı. Bir yaz boyu akşamları, tatilleri çalışıldı, bir oda yanına bir aralık eklendi. "Bu kış rahatız..." dendi. Adam, çiti, kapıyı, çıkrığı onardı; kadın erişte kesti, kayısı kuruttu. Leylakların dibine bir çardak kuruldu, gün batımında oturuldu. Günler, ağır da, güç de olsa, güzeldi.

Yapraklar sararmış, dökülüyor. Bir savaş başlar yeryüzünde. İnsan, insana düşman... İnsan, insanın düşmanı... Ülkeniz savaşa katılmasa da, savaş sınır tanır mı? Geceler karanlık. Küçük gaz lambası da yanmaz olmuştur artık. Şimdi bize oyuncakmış gibi gelen, o pır pır uçakları arayacaktır ışıldaklar göklerde. Ne günlerdir savaş günleri... Savaşı yoksullar için verir belki de Tanrı. Kulunu sınar mıdır, nedir?.. Adam, anası, babası, bir de küçük kızıyla oğlu... Ve evin bitmeyen borcu... Ah, ekmek, hani ekmek?.. Ekmek böyle tatlıdır ancak. Ekmek böyle acıdır işte. Kayısı, bahçenin kayısısıdır da, ondan mı hoşafın tadı tuzu yerinde? Ve yoklar sofrasında dudaklardan eksilmeyen, "buna da şükür"lerdir.

Savaşın üçüncü yılı. üç yaşında bir çocuğa da nasıl bakmalı bilmem ki... Kadın su çekiyordur kuyudan; sıska, zayıf bir vücut salıncaktan düşerse bir gün, ne denir?.. Niye küçüklerin alın çizgileri eğridir savaş yıllarında? Olacak işte... Binlerce çocuk bir yerlerden düşer bir şey olmaz da... Kader mi? Rastlantı mı? "Akacak kan damarda durmaz." mı derler hani...

Kadın gelir, ne görsün... Atar kovalan elinden, bağrına basar yavrusunu. İçinde bir büyük, bir kötü şeylerin korkusu, çöker sedire, ağlar. "Allah'ım sana emanet..." der. "Sana sığındım, sen koru..." der. Der ya, Tanrı bildiğinden şaşar mı? Geceleri durmaz ağlar bir çocuk. Kadının gözleri hep yaşlı, adamın kaşları çatık. Dışarıda savaş, içerde kıtlık... Ekmek mi, şeker mi, yakacak gaz mı? Dudaklarda hep aynı söz:

"Savaş bir bitse..."

"Savaş bir bitse..."

Savaş biter mi?

Çocuk ağlasın dursun... Kimselere bir şeycik söyleyemedi kadın. Tanrı'ya bırakmıştır, ne yaparsa, o yapar... Eh, Tanrı bilir yapacağını. Çok geçti mi, geçmedi. Büyüğü kız yedisindeydi boğmacadan gitti. "Allah verdi, Allah aldı..." oldu.

Ve bir gün, "savaş bitti" dediler. Savaş biter mi hiç? Kaç kişi zengin oldu fasulyeden, şekerden?.. Savaş biter mi?

Kadın, baktı kaynanadan korkmakla olmayacak. Çocuğun sırtında bir kemik... Daha saklayamadı, söyledi. "Salıncaktan düşmüştü..." dedi. Adamın kulağına gitti ve dayağı yedi. Bir umut beyaz odalarda şimdi. Doktordur, okumuş, büyük adam... Nasıl da bilir... Salıncaktan mı düşmüş?.. Başına vurulunca da çöküyorsa... "Hımmm... Önce filmini görelim." denir. Yatırmak mı gerekli? Kimin içindir hastaneler?.. Babası da bir küçük memur... Salıncaktan da düşürmeseydiler... "Hele alçı korsaya alalım şimdilik..." Tıp kitabı böyle mi yazar?.. Eh, ne demeli?.. Derdini veren Tanrı...

Pamuklar, tülbentler ve sıcak alçı kokusu... Çocuk buna güler, bilir misiniz?.. "Hele şimdilik" alçıya alınmıştır ve adam bir yerlerde ilaç diye sıra bekler.

Savaş yılları geride kaldı. Ama savaş bitmedi. Silahlar yapılmış, insanlar birbirini öldürmüştü yeryüzünde. Silah bu, kimini öldürür, süründürür kimini... "Biz...

İnsanlık... Vatan... Özgürlük..." Olacaktır. Kimisi ölecek, kimisi sakat kalacaktır. Boğmacadan, sıtmadan kırılan çocuklar... Boğmacadan, sıtmadan ölünür mü?

Ölünür. Arı suyu kinin diye satan kimdir? İnsandır, zengin olmak ister. Olur da. Zengindir, insan mıdır? İnsan silah yapar. İnsan silah satar. Tetiklerde insan eli. Parmaklar ülkeler üzerinde. Eller, paralarda eller. Yüreklerde birden yükselme tutkuları... İnsandır ya, insan...

Gün dediğin gelir, geçer. Koştukça, oynadıkça bükülür bir çocuğun beli. Sinsi sinsi büyüyen yumruk gibi bir çıkıntı sırtında. Bir dert, kaynamaz kemikleri. Bir kadın, çileli. Adamın saçları ağardı. "Bu çocuk iyi beslenme ister." İster ya, et, süt nedir bilinmeyen bir evde, bir çocuk nasıl beslenir? Kimbilir nerden öğrendi, "Kaptan olacağım." der durur. Adam tahtadan gemiler yaptı ona, kadın, kollarına sırmalar işledi. Kaptan dediğin öyle olur ancak...

Savaştı o. Yoksulların evlerinde bir sert yara... Ve yeryüzünde paralar... İnsanlar ne çok sevdi parayı... Ve yükselmeyi...

Çocuk kaptan olacaktı.

İnsanlık, erdem söylevleri alanlarda... Ve hakbilirdir Tanrı... Dua edilir, yalvarılır, "neye yarar" denilmez. Kimse bilmez ne iştir, Tanrı bilir işini...

Ve dünya döner.

II

Evet, dünya döner ve olan olmuştur. Bir çocuk, bir alçı gömlek sırtında... İnce kolları ve ince bacakları... "Bir de akıllı ki.." der, saçlarını severmiş görenler. Bir şeyler sezinlese de, bilmez, o yakıcılık nedendir. İnsanların elleri hep böyle mi gelecektir ona?..

Her şeyden habersiz bir avunuş doludur günlerde. Kıyı semtlerin çocuk oyunları... Sigara kutuları, kayısı çekirdekleri... Yirmi beş binlik bir sigara kutusu bulunduysa, o akşam, ne güzel akşamdır... Ve ne güzel gündür, bir çocuktan üç beş kayısı çekirdeği kazanılmışsa... Günler, çamaşır leğeninde yüzdürülen gemidir.

Okul kaptanlığa giden yoldu. Ama arkadaşlarının itelemeleri... Ağlamadı. Bir şaşırdı, bir şaşırdı... Daha ne ki, ağlamayı da öğrenirdi nasılsa...

Bir çocuk için bayramdan daha önemli ne olabilir? Denildi ki: "Bayrama gideceğiz, herkes temiz giyinip gelsin." Hani, bayram günleri çocuklar hep erken uyanır ya, uyandı erkenden, temiz temiz giyindi, okula gitti. Bütün çocuklarda birazcık heyecan, çokça sevinç, sıraya girildi. Yürüyüş başlayacaktı, bir bayan öğretmen geldi. (O günkü törenin sorumlusu olsa gerek.)

Sıraları dolaştı bir bir... "Gel buraya!" dedi ona. Çocuktur, anlamadı bir şey. "Çekil oradan dedim sana..." diye kızdı öğretmen. Tuttu kolundan onu, çekti duvarın dibine. Ve yürüyüş başladı. O, orada öylece kaldı. "Ben gitmeyecek miyim bayrama?" Çocuklar, anlayamadıkları bir kötülük sezince, sessiz bir durgunluğa düşer, bakar kalırlar. Yoktu. Artık hiç kimseler yoktu okulun bahçesinde. Gittiler. Hep bayrama gittiler. Niçin götürmediler kendisini, anlamadı. Anlamadı ama bir şeydir geldi, takıldı boğazına... Okulun bahçe duvarına oturdu, demiryoluna baktı, baktı... Bir tren geçti. Kalktı, bir taşa top gibi vurdu, yürüdü. Kızgınlıktı. "Niye götürmediler beni?" Koştu inatla, yetişti. Bir süre gitti onların ardı sıra. Öyle yalnız başına giderken görünmekten mi çekindi, döndü geriye. Başı öne düşmüş, yürüdü.

Nasıl bilsin, büyük adamlardan biri değişmiştir. (İşin içine büyük adamlar girince, insanlarda bir titizliktir başlar. Bir yanlışlık korkusu mudur, bir yaranma umudu mudur, özentili bir telaştır gider.) Bütün okullar, dizi dizi yeni büyük adamın önünden geçecek ve büyük adam onlara bakacaktır. Ve okulun tören işlerini düzenleyen öğretmen, büyük adamın onu görmesini istemez, nasıl bilsin?..

Evlerine çıkan yokuşun başına geldi, kaldı. İnsanlardan çekinmez oldu, ağladı. Sonra eve döndü, hiç ses etmedi. Bir şeyleri ucundan ucundan sezinler olmuştu.

Bayram ki, adı "Çocuk Bayramı"dır.

İlk resimlerinde gemiler vardı. Ve çizdiği incecik, titrek insanların kolları şeritliydi hep. uyanış nasıl başlar bilir misiniz? Bir kıza "Ben kaptan olacağım..." denilir ve tutar, kızın saçını çekerse bir gün... (Çocukları severken hep arkadaşlarını kötüleriz ya, kız da öylece öğrenmiş olsa gerek.) "Hadi ordan..." der. "Kaptan olacakmış... Seni askere bile almazlarmış hem... Sen..." Yok, kız büyüyünce iyi yürekli olacak, belli. Yine de gerçeği tam söylemedi. İlk yıkılıştır bu. Kollardaki sırmalar sökülecektir, kaptanlık bitmiştir artık.

Küçük tahta gemiler çatı arasına atılır.

III

İş, oyuncak gemilerin çatı arasına atılmasıyla kalsa, iyi.

Yaş on beşti. Yazdı.

Artık, kentin bu uzak kıyısının birdenbire büyüyen, bir şeyleri iyiden iyiye bilmeye başlamış çocukları, kayısı çekirdeklerini ve sigara kutularını bırakıp, bir yeni oyun oynar olmuşlardı.

Sevmek oyunu.

Dudaklar ıslıklı ve eller cepteydi. Semtin sokaklarında dolaşılır, kimi evlerin önüne gelince, ıslıklar bir den başlardı. Bahçelerde, kayısıların gölgelerinde toplaşan, göz altından bakıp fısıl fısıl konuşan, semtin, beştaş oyununu geride bırakmış kızlarını görür bir köşe seçip oturulur, yaşanmış, yaşanmamış hikayeler anlatılırdı. Yazın bunaltıcı sıcakları gelip çattığında, dal budak saldı, herkese yayıldı sevmek oyunu. Sevdi.

Yaşıtları birer kıza sahip çıkmıştır hep. "Seninki... Benimki..."dir kızların adı. Top oyununda geri kalmaya benzemez bu iş. Aranır taranır pek ortalıkta görünmediğinden henüz paylaşılmamış olacak bakkalın büyük kızı seçilir, "Benimki..." denir. Ve kızın adı "Kamburunki'dir artık.

Kimi kızlar bu paylaşmaya razıdır hani... Aralarında "Seninki.. Benimki..." diye konuşur onlar da. Ama bakkalın kızı dudak bükmeyi bilecek çağdadır. Omuz silker, "Kala kala ona mı kaldım?.." der. Der de, kızın sözünü hemen nasıl da yetiştirirler... On beş yaşın eksik adamı... Bir şeyler kopar içinde, gözleri önüne serilir bir şeyler... İnsanlardan başka olmak... Arkadaşlarından başka... Anlar. Bir iyi anlar başkalığı... Nedenini araştırmaz, katlanır. "Doğru. Bana mı kaldı?.." der. Der ya, bir korku yüreğinde: Alay edilmek, unutmaya çalışır olanları. Arkadaşlar arasında kız konusu açıldıkta, susmayı seçer.

Kitapların anlattığı sevgi, mutluluktu. Gittikçe daha bir inanır oldu komşu kızını sevdiğine. "Olsun." diyordu. "O ne derse, desin. Ben hep seveceğim onu. Bir gün gelecek, o da inanacaktır sevgime..." Bir kıza kendini tutkun bilmek, ondan, çevreden alay görmek hep... Sıkıcı bir oyun olsa gerek bu.

Günler kişiye öğretir yerini. Ve eksik kişinin yeri nedir yeryüzünde? Ah, bir yeri vardır sandı. Aldanıştı.

En güç iş unutmaktır, Hele eksikliğini unutmak çabası... Kendince kurma bir sevi, bir çocukluk özentisi sönerdi bir gün. Arkadaşları ilk kızlarını unuttular, ama unutamadı o. O alay edilmişliği, o ilk yenilgiyi, "neden, neden" diye kendine sorduğu geceleri, unutabilir miydi? Komşu kızından çok, kendinden o küçük mutluluğu kimin esirgediğini düşünecekti. Ve içinde o eski yaradan bir iz, bir ince sızı, hep duracaktı öyle.

Düşünmek, eksik adamı açmazlara sokmaktan başka neye yarardı?

IV

Eksik adamı açmazlara sokmaktan başka şeye yaramaz düşünmek. Yaramaz da, eksik adam düşünme den edebilir mi?

On sekiz yaş nedir bilmezdi. Öğrendi. Saçlarını taramaz, aynaya bakmaz oldu. Ve büyüyor mu diye boyunu ölçmek, boşaydı. Eksikliğin ezikliğine katlanmak çaresizliği, bir ağır yılgınlıktı omuzlarda. Sigara bir alışkanlıktı artık. İçkiyle kendini unutmak güzel olmalıydı. Ve kadın, öğrenilmesi gerekli bir gizdi.

En aşağılık işti kıskanmak. İnsanları ve arkadaşlarını... Bırakmaya çalıştı onların duyduklarını duymak, onların yaşadıklarını yaşamak isteğini. Ve arkadaşlarının anlattığınca, bir liseli kızı tutup elinden parka gitmek, yoktu. Sokaklarda bu arayış boşunadır. Boşunadır umutlar, kurulan düşler boşunadır. Bir dindirilmedik tutku, bir acılı tırnak izi içindeki...

Ve Tanrı, hiç de anlatıldığınca hakbilir olmasa gerek. İnsanlara eksikliği, insanlara acıyı veren ve "Benden büyük yoktur, bana tapacaksın." diyen Tanrı... Ve büyüklük... İnsanların yanlışıydı bu. Gücünün yetmediğine "büyük" diyen insanın yanlışı. Ve bir başka dünyada rahatlamanın umudu... Bir büyük avuntu, cennetin ırmakları, Tuba ağaçları ve hurileri cennetin... Ve bir büyük korku, cehennemin ateşi... Bu acılı yeryüzünde cehennem korkusu, bu düzensiz yeryüzünde Tanrı'nın hakbilirliği ha?..

Tanrı yoktu. Varsa, cehennem korkusuyla vardı Tanrı. Eksik adamın kader çizgisini çekerken yüreği sızılamayan Tanrı, Tanrı mıdır? Tanrı vardı. Kızacak bir şey bulamayınca, bağırıp çağırılacak bir Tanrı'dır bu. Ve umutsuz kalındıkta yardım istenecek bir Tanrı vardır.

Genç adama soruldu mu, sevmektir yaşamak denilen. Ve eksik kişi bir deli çağı en büyük olmazlar içinde sürdürür. Bir yanda sevmek, sevilmek isteği; bir yanda insanların bakışlarıyla, sözleriyle araya koydukları aşılmaz bir duvar... Hem "kader" deyip bırakmak bütün umutları, hem sevgi denen büyük yaratıcının bir şeyler yapacağına inanmak...

Bir kalabalık kent işte. Sokakları ve bakımlı büyük caddeleri insan dolu. Ve liseli gençlerin koltuklarına kıstırılmış kitapları ve çevrelerinde dolandıkları gencecik kızlar... Kızlar, kara önlükleriyle cilveyi öğrenmenin yollarında... Hep bir şeyler ummak, umutla gözlerine bakmak onların... Ve kızların dudakları kıyıcığında bir gülücük görmek. Hep bu. Alaycı... İçinde bir sızı, bir kabuksuz yara: Eksiklik. Yalnızlığı ve çaresizliği her gün daha bir derinden duymak... Yine de kilit kilit üstüne saklı bir umut... Buydu eksiklik... İşte buydu insanlar...

Ne bekliyordu? Görüyordu, genç erkekleri ve genç kızları... Birlikte gidenleri görüyordu. Ne bekleyebilirdi? Ama hep bir şeyler umdu insanlardan, hep bir şeyler bekledi. Ve bir gün gidip bir kıza o şeyleri söylemedi hiç. Ancak uzaktan gözlerine bakabilirdi onların. Söylediğini, birlikte gittiklerini, sevgiyi ve sevilmeyi düşledi. Ve kızlar, kendilerine bakan eksik adama dersini vermekten kaçınmadılar. Bir alaycı gülme, birbirlerine onu işaret etmeler, omuz silkmeler, duymak istenmeyen bir iki sözdü kızların verdiği. Yeterdi, yıkılmak için yeterdi. Bir kıza umutla bakmak, yenilgiyi bir kez daha yaşamaktan başka şey değildi.

Ve yenilgin günlerin gecelerinde ağlamalar gelir. Kendini bu denli çaresizlik ve güçsüzlük içinde görmek istemese de, yapacak başka şey yoktur. Ağlamaktan ve sabaha her şeyin düzeleceğini ummaktan başka... Ve sabahlar, hiçbir şey değişmemiş sabahlardır.

Sonra genelevin yolu başlar. Ora kadınlarının sakızlı, dertli türküler söyler ağızlarına, "gelsene" diyen çıplaklıklarına tutulur. Kadınlar çoğunlukla iyi davrandılar ona. Bir iki alay eden çıktı içlerinde, ama onların da kızgınlıkları bütün erkeklereydi, eksik adama değil. Kendine para için katlanıldığını bile bile, arananı onlarda bulduğunu sanmak, uzun sürmeyecektir. Bir meraktı oralara girmek, çıkmak; kadın karşısında erkekliği yaşamak bir meraktı, geldi geçti. Bu muydu aradığı?

Değildi. Adam sayılmaktı, gördüklerince yaşamaktı aranan. Oysa para üzerine kurulu bir sevişmeyi yaşayabiliyordu ancak. Bu başkalık, bir kadının ona vereceği boşalımı sildi süpürdü; bir buruk, bir dayanılmaz acılı tat koydu onun yerine. Genelevin yolu başladığı yerde çok gitmedi, bitti.

İnsanlar, insanlar, insanlar... Ve umutlar... Her umut bir yıkılışı hazırlar. Her yıkılış gerçeği biraz daha öğrenmektir. Ve gerçekler hep katlanılmaz, acılı, hep kaskatıdır gerçekler. Yumuşamaz, üstesinden gelinmez bir dar, bir bunaltıcı geçittir. Ve umutlar ne güzeldir, ne kolaydır ve ne çabuk boşa çıkardır umutlar. Ve yaşamak ve sevgi ve insanlar... Ohh! Kitaplarda denilenler yalandır, yalandır, yalandır...

Günler sokaklarda geçen günlerdir. İnsanların içinde ve insanlara uzak... Hep bir şeyler bekleyerek onlardan... Yanılmalara karşın inatla sürdürerek hep. Sokaklarda dolaşmalarla aranan bulunur sanarak...

Bir sinemanın dağılan kalabalığındaydı bir gün.. Bir kadın yumuşaklığına dokununca, irkildi. içinde bir umut... (Ne umutlar...) Ve kadının ses etmez tavrıyla güçlenen bir yüreklilik... Ve hırsızlama bir kadın sıcaklığı... Kalabalıktan kopup giderken, dönüp bir bakışı onun... Ve dudaklarında, bir çizginin kızgın bir iğrenmeye dönüştüğünü görmek... "Kambur!" deyişi ve çekip gidişi... Biliyordu. Kadının kızması eksikliğinedir. Dönüp baktığında eksik olmayan bir adam görseydi, belki de "gel" derdi ona, kimbilir... Sokaklarda bir şeyler umarak dolaşmalardan usandı. Anlamalıydı bunu, herkes kendi yerineydi. Bir deli gençliği taşıyarak içinde, kadere razı olmak oyunu ha?.. İnsanlardan ve kızlardan umudu kesmek... Sevmek, sevilmek umudunu bırakmak, öyle mi?.. Yaşamaktan umudu kesmek değil miydi bu? Eksik adam, ne yapardı umutları ve düşleri de bırakırsa? Gerçek, acı olan, katlanılmaz olan mıdır? Ve umutların tersi midir "gerçek" denilen? Bu böyleydi. Eksik adama böyleydi bu. Alışmak gerekiyordu umutsuz ve düşsüz soluk almalara...

Bir daha bir kadına yanaşmak mı?..

Ve ilk kez, kendine "Kambur!" dedi.

V

Adını koydu: Kamburdu, evet kamburdu.

İnsanlardan bir başka, bir ayrılı olmak insanlardan... Bir çıkmaz batak, yaşamak... Boşa çıkan umutlarla ve düşlerle ve her olayda kendini gösteren bir acı gerçekle, yaşamak... Ve yaşamak, eksikliğe katlanmak çaresizliğiyle... Gülmelerin ve alayların karşısında, yaşamak...

Bir kurtuluştur belki, kendini yok saymak. Ve hiçbir şeye aldırmadan ya da kolayca katlanarak her şeye; hep ha varmış, ha yokmuşçasına yaşamak bir kurtuluştur belki. Ama kişi kendini yok sayabilir mi? Yaşamak var olduğunu duymaktır. Kendini var bilmektir yaşamak. Ve insanlar, bildikleri bütün iyilikleri ve kötülükleri, yüreklerinde var olduklarını bir an duymak uğruna işlemezler mi? Nasıl yok sayardı kendini? Bütün sıkıntı, bütün çaba var'lığını ortaya koymak için değil miydi? Şu insanların, şu kendilerini bir şey sananların karşısında, "ben de varım" diye dikilmek değil miydi bütün çatışmanın kaynağı? Oysa insanlardan bir şey beklemek boşunadır. Bütün yüceliklerini bir kalın bencillik örtmüştür onların. Bir başkasını kırmak, bir başkasını ezmek de olsa, kendilerini doyurmadır işleri.

Düş kurmadan ve umutlanmadan durulur mu? İnsanlar bu denli kötü olamazdı. Eksikliği bilmek, bilmek insanları, yine de kabullenemeyiş eksikliği ve güçsüzlüğü ve insanlara inancın boşa çıkacağını... Ve günler hep düşünceli ve bulunamayan adresler gibi karanlık, kuşku ve biraz da merak doludur. Günler, lisenin günleri...

Lise hiçbir yere gitmez, bir deli çağın umutlar kırpığıdır, yenilgilerin acımsı tadıyla kokan. Ve insanların istediği kolayından bir sivrilmedir. Para ve diplomadır bunun için... Ve işini bilmektir... Ve erdem, unutulmuş bir boş sözdür, söylevlerde geçer... Neler verilmez kendini bir şey sanmaya karşılık. Bir tutkudur kendini güçlü bilmek. "İnsanlık" kendi başını kurtarmanın simgesi, güçlünün güçsüzü ezdiği orman yasası... Ve eksik kişi hiçbir şeydir. Para ve yükselme belki çok şey yapar eksik kişiyi, ama hiçbir şey yapmaz. Eksik adam nedir, gülünecek, alay edilecek ve biraz acınacak birinden başka?..

Ve eksik kişininki bir boşa çabadır, akıntıya çekilen kürek... İnsanlar eksik adama değer vermiyorlarsa, bu değerleme yanlış demektir. Ama neyi değiştirir ki bu, çoğunluğun ortak olduğu yanlış, yanlış bilinir mi?

Yirmi yaş demek, çok şeyi bilmektir. Bir şeylere karar vermek demektir yirmi yaş. İnsanlar vardı, kolunu bir kızın omzuna atmış, ağaçlıklı, ıssız yollardan, çiçek koparmanın yasak olmadığı yerlere yürüyen. İnsanlar vardı, seven, sevilen insanlar; dudaklarda sevi sözleri, gülen, eğlenen, yatan, doyan insanlar... Ve eksik adam düş dolu bir yürektir, yenilgileri alışkanlık kazanmış...

Sevmek alay edilmekti. Sevilmek hiç yoktu, sevilmek hiç olmayacaktı. Denilebilir ki, bütün derdi, yalnızlığıdır. Yalnızlıktan kurtulmak, çoğu sıkıntılarını çözümlemek olacak. Ama yalnızlıktan kurtulabilir mi eksik adam? Yalnızlık bir yılan gömleğidir sırtında, geride bırakılsa da çıkarıldı sayılmaz. İnsanlar yine anlamayacaktır onu. O yine yüksekten bakılan, alay edilen, acı çeken kişi olarak kalacaktır hep.

Lise bitti. Geç de, güç de olsa bitti lise. Bir yapılacak iş, kaçmaktır bu kentten. Bir başka kentte, ıssızlıklara, insanlardan uzaklara çekilecekti... Belki yine severek insanları, belki bir büyük hınç duyarak onlara, yalnızlığa, hep yalnızlığa koşacaktı. Yalnızlık sıkıntısı nasıl azalırdı, yalnızlığı alışkanlık edinmekten başka?

Evden istemediler. Yaş yirmiydi, ama yine o eski çocuktu onların gözünde. Başına neler gelmezdi ki... İstemediler. Diretti. Okumak falan diye açtı sözü... "Tanrı'ya emanet" dediler, yaşamanın onun için güçlüklerini, okuması gerektiğini anlattılar, "git" dediler sonra.

VI

Ve boşa çıkan umutlardan ve düşlerden ve yenilgimi bilen tanıdık yüzlerden kaçıp, geldim bu kente. Yalnızlıktan yakınıp, yalnızlığa sığındım. Bırakacaktım insanların iyiliğini, insanların kötülüğünü; bir başıma, ıssızlarda, yalnızlığın koyuluğunda arayacaktım mutluluğu. Belki bir şey vermeyecektim insanlara ama bir şey de beklemeyecektim onlardan. "Kader" mi ne derler hani, o şeye biraz katlanmış olarak ve bilerek yerimi ve yaşama yeteneğimi, olmayacaklara elimi uzatmayacaktım. Ama yüreğim, olur olmaz her şeye, yaşamak isteyen bir yürekçene uzanmadan duracak mıydı? Düş kurup da, gerçekleşmesini beklememeyi başaracak mıydım? Ama gereken budur. Bir iş saymak yalnızlığı ve bir kazançmışçasına sarılmak ona... .

Benim işim yalnızlık olacaktır. Bu kentin insanlarını bencillikten arınmış, yürekli kişiler ve kendimi de, aralarında bir yerim vardır diye bilecektim. Yine de onlara uzak duracaktım hep, girmeyecektim içlerine. Konuşulur bir iki arkadaş yetecekti bana. Ben yalnızlığı aramaya geliyordum bu kente, erdemi değil. İsterse kentin bütün insanları ve kadınları ve kızları erdemli olsun, onlarla işim yoktu benim. Çekilecektim kabuğuma, insanların verdiğine de, aldığına da örtüp kapımı, yalnızlığı yaşayacaktım. Ve kadınlara ve kızlara bir ürkek bakacaktım hep. Yoktu. Kimselere kapılmak yoktu artık. Ve umutlara ve düşlere... Gerçeği koyup önüne, düşünmek, kendini bilmek vardı. Yalnızlıklarda, küçük küçük sevinmeler ardında koşmalar ve ne geçmişe, ne geleceğe dönük olmayan avunmalar vardı. Yalnızlıktan kaçılmazdı, kurtuluşsuzdu yalnızlık. Ona alışmalı, sevmeliydim onu.

Sevdim de önceleri hani... Bir çekicilikti, bir acımasızlıktı yalnızlık. Yeni bir şeymiş gibi geldi, sıkmadı, ısındım. Bir bekar odasının, çıplak kadın resmi asmadığım duvarlarına söylenen övgüler... Issızlıklarda, deniz kıyısında kurulan düşler... Ve içkinin yalancı yiğitliği bir de... Ve yüreğimde oluruna bırakmışlığın tembelliği ve kendini aldatmanın soğukluğu...

Kaçmanın yenilgiyi kabullenmekten başka şey olmadığını anladığım günler, sinsice ve birdenbire geldi. Yalnızlığa özenme, bir yüreklilikten çok, bir güçsüzlük değil miydi? "Yalnızlık, yalnızlık" diye koşmuştum da, hangi sıkıntım çözülmüştü? Yine kaşlarım çatıktı, yine geceler uykusuz ve insanların bakışları alaycıydı yine. İnsanlardan kaçmak, kişinin, kendi kendinden kopmasından başka nedir?.. Ve kişi nasıl kaçabilirdi kendinden? Değil tanıdıklardan uzak bir kentin kıyı semtinde bir bekar odası, bir ormanın göbeğinde, bir ıssız dağ başında arasaydım yalnızlığın mutluluğunu, kurtulabilecek miydim bu kendini aldatmanın sızısından? Bir gerçeği nasıl görmezlikten gelecek, insanlardan başka oluşun sıkıntısını nasıl atacaktım içimden? Bir orman, bir dağ başı güzelliğinin bana değil, başkalarına olduğunu bilmeyecek miydim yine? Yıldızların ışıldadığı bir gecede, eksikliğin yanıklığını duymayacak mıydım? Ve unutabilecek miydim, insanların beni içlerine almadığını, beni kendilerinden saymadığını insanların? Ve yüreğimde, onlara bir kızgınlığı, kendimden saklamaya çalıştığım bir kıskançlığı taşımayacak mıydım? İnsanlara el açmış gözlerim, baktığım her şeyde, insanların beni aşağılayan seslerini bulmakta gecikecek miydi? Ve yağmurlu günler, ağlamalar getirmeyecek miydi yine? Sabahları ve akşamlan, günde iki öğün ölmek isteği gelip çöreklenmeyecek miydi içime? Ölmekse, bir kurtuluş sayılabilir mi? Karıncadan ateşböceğine dek kıpırdanan her şeyde yaşamanın gerektiğini görüp, sonra da ölmek isteği ha?.. Ölmek, kendini kabul ettirmek olabilir miydi hiç? Bir ağaç gölgesi gibi serinse, bir güneşli gün gibi sıcaksa toprağın altı, ölmekle de rahat olmayacağım demektir, üstelik, kolay bir şey olmayacaktı ölümüm. Büyük bir güçlülük işi sandığım kendini öldürmenin, birden bir korkaklık olarak görünmesi... Ve iş işten geçtiği anda, sövmek korkaklığıma ve güçsüzlüğüme... Hiç değilse ölürken rahat olayım isterim. Ve öldüreceksem kendimi, bu bir heves olmamalı. Bir de, yaşamayı ararken, bu denli susamışken yaşamaya, ölmek...

Bırakabilseydim insanlardan bir şeyler umut etmeyi, az da olsa mutlu olurdum belki. Hiç değilse, mutsuzluğum azalırdı biraz olsun. Ama bırakamıyordum. İnsanlara güvenişim boşa mıydı? Bir tek kişi çıkmaz mıydı beni anlayacak, sevecek, toplumun değer ölçülerine karşı çıkacak, tek bir kişi... Yaşamak, o kişiyi aramak olabilirdi benim için. Bulamayışın acısına katlanarak, aramak onu... Bakalım, şu yeryüzünde böylesi yücelikte biri var mıydı? Ve ben ona rastlayacak mıydım bakalım? Aramalar, aramalar... Ve bulduğunu sanıp yanılmalar hep... Bulunmaz bir şeyi aramak, bulmaca çözmek gibi bir şeydir. Ama bir çözülmez bulmacadır bu, çözmek tadına erilmez.

Ah, insanlardan uzak, insanlardan kaçarak hep... İçimde kımıldanan umutlar ve umutların yıkıntısından korkarak, onları kendi elimle söndürdüğüm günler... Bekar odamda yalnız, yıkılmış ve artık düş kurmaktan da usanmış olarak... Acı da, yanlış da, pek aptalca da olsa, gerçektir... Ben eksik adam... Susuz kalmış dudaklarım ve ezik yüreğimle... Ne yapmalı bilmiyorum... İlle de bir şey mi yapmalı? "Bir şey yapmalı..." diyorum.

Ben bu kentte yenilgi ve tedirginlikle dolu bir yıl yaşadım. "Bir şey yapmalı..." dedim hep, bir şey yapamadım. Ailemin isteği yerine geldi, sınıfı geçtim. Belki bir şey yaptım sayılabilir bu.

VII

İkinci yıl, kabuğuna çekilmeyi bıraktım. İnsanlardan kaçmanın sonu yoktu. Ve yalnızlığı mutluluk sanmanın... Onların içinde, onların olanca kötülüklerine katlanarak direnmem gerekiyordu, öğrenmiştim. Anlatmalıydım onlara, güzelin, bildiklerinin dışında olduğunu. Belki yadırganırdı söylediklerim, biraz alaycı bakarlardı belki, belki sıkıntı okunurdu yüzlerinden, herkesin kaderine razı olması gerektiğini söylerlerdi belki... Ama yılmamalı, yalnızlığı değil, erdemi aramalıydım. Ve "doğru" diye ve "iyi" diye sarıldığımız ve "erdem" diye kapıldığımızın yanlışlığıdır bizi yanıltan. Gerçeği söylemek doğruculuktur. Adamın yüzüne gerçektir diye "sakat" demek midir doğruculuk? Acımak iyiliği gösterir. Birini acıyacak denli kendinden aşağı görmek midir iyilik? Erdem doğruya, iyiye yönelmektir de; erdem, kendini beğenmek, kendini düşünmekten başka nedir?

Bunlardan bir başka şey olması gerekir erdemin. İnanmak, onu aramak için yeterlidir. İnsanlardan kaçmak yerine, onların içinde, onlarla uğraşmakla başlar bu da.

Önce bekar odamı bıraktım. Bir arkadaşla iki odalı bir ev tuttuk. Birlikte oturmak için niye onu seçtim? İyi kişiydi, iyi arkadaştı, bunu biliyordum. Benim gibi eksik değildi ve özendiğim bir hızlı yaşaması vardı. "Bak, şunu söyleyeyim sana..." dedi evi tutmadan önce, "Gelenim gidenim çoktur benim... Kız arkadaşlarım vardır eve gelen giden... Peşin peşin söyleyeyim de... Bir tatsızlık olmasın hani..." Biliyordum bunu. Belki de bu yüzden seçmiştim onu, kimbilir... Kıskançlık çıkarırım diye çekiniyordu. (O zaman birimizin evi bırakması gerekecekti.) Aynı kuşku bende de vardı. Korkuyordum yaşayamadıklarımı yaşayan biriyle birlikte olmaktan ve arkadaşını kıskanacak denli kendini aşağılaşmış görmekten korkuyordum. Kıskanırım korkusuyla herkeslerden kaçmanın sonu ne olacaktı? Bırakmalıydım bu kuşkuyu. Kıskanmak da insanlar için değil miydi? Kıskanırsam kıskanırdım işte... Ve çekindiğimce aşağılık bir iş olmasa gerekir... Kimseyi kıskanayım istemiyordum, ama niye çekinecektim bundan? Beni korkutan kıskandığımı belli etmekti. Kıskanılan kişi, şöyle bir böbürlenmekle kalsa iyi. Bir de alay ederler, yüzüne vururlar adamın. Bir şey anlamamış gibi: "İyi ya..." dedim arkadaşıma. "Kim gelirse gelsin... Odan ayrı nasılsa..." Sonra odaları bölüşmek için yazı tura attık, arkadaşım kazandı. İyi de oldu. Bir büyük ve gösterişli oda, benden çok arkadaşımın işine yarardı.

Bana karşı bir koruyucu tavrı vardı arkadaşımın. Evin güç işlerini hep üzerine aldı. Oturduk akşamları, sevgililerini anlattı. Ona da anlattıklarını merakla dinleyen biri gerekliydi. İyi geçiniyorduk. Söz arasında, ertesi gün birilerinin eve geleceğini öğrenirdim. Ve bir rastlantıymış gibi, o saatlerde evden uzaklaştırırdım kendimi. Gider dolaşırdım deniz kıyısında. Güzdü. Ve deniz, sürekli bir değişiklik içinde, seyredeni sıkmadan dururdu karşımda. Kumsalda denize küçük küçük taşlar atan sevgililere bakardım. Ve kızların uçuşan saçlarına... Denize bir şeyler söyleyen yalnızlığımdan usanıp, insanların arasına katılırdım. Kıyıda, yan yana dizili üç beş kahveydi bunlar. İçlerinden birine çokluk gençler giderdi. Ben, o kahveye girmeden geçerdim hep. Bilirdim, orada tanışılırdı, buluşulurdu orada, yaşayan kişilerdi onlar, evrenleri iki kişilik masalar olan... Gürültülü, yazdan kalma şarkılar çalınır bir kahveydi benim gittiğim. Yerim bir duvar dibiydi, denizi ve nargile içen yaşlıları görürdü. Arkadaşımı düşünürdüm ve evde onun şunları şunları yapmakta olduğunu... "Kıskanıyor muyum?" diye soramazdım kendime. Bilmiyorum, çayın kötüsünü hep bana mı getirirlerdi, çayın tadına varamazdım hiç.

Kum motorunun bir yadırgamayla kıyıya yanaşması vardır. Son anda sesi kısılmış, sanki denizden itilirmişçesine, kıyıya vurmakla vurmamak arası yanaşır, halatlar iskeleye bağlardı onu. Sonra bir vinç gürültüsü başlardı. Ağır demirin sertçe içine inişi, çıkışı ve gıcırtılarla içinden bir şeyleri söküp alışı... Kum motorunun kaderi de bu olsa gerek. Kaptanı kötü yürekli ya da vurdumduymaz biridir. Bitişikteki ahşap kahvede nargile fokurdatır, altmışaltı oynar olmalı. Motorun, içinden koparılışlardaki iniltisini, ya vincin gıcırtılarına karıştığından kaptan duymazdı ya da ona aldırmaz biriydi. Motorun yüreğinde bir hafif patırtı, kaptanın gelip kurtaracağı umuduyla, kesilmek bilmezdi.

O, gençlerin gittiği kahveye, istekli ile isteksiz arası, bir küçük lodosa kapılmış gibi yanaştım bir gün. Akşamlara yakın, köşedeki bir masada bağlıyım artık. Birbirlerinin ellerini tutan, birbirlerinin gözlerine çekinmeden bakan o kalabalığa imrendim belki. Onlar masaların üzerine adlarını yazdılar. Ben, bir köşede kibrit kutusuyla oynayan adamdım. Bir kızın karşımda oturuşu, içimden büyük sökülüşlerle bir şeyleri alır dururdu. Bu koparmalar değil, kopardıklarını bir yana atıvermelerdi beni yıkan. Benim kaptanım şu karşıda bir yerlerde oturur belki. Ya bilmez benim yıkılışlarımı, ya dudak büker geçer. Yine de içimde bir umut... Bütün kızların gözlerinde aradığım odur. Yüreğimin ılımlı sesini birinin gözlerimden okuyacağı umudu... Ve bağlandığım bu kıyıdan beni alacak, açıklara, kendime güveneceğim yerlere götürecektir beni.

VIII

Kıştı.

Ne mevsimlerin değişmesi, ne de günlerin geçişi önemli değildir. Geriye bakıldıkta görülen hep aynı çizgi değil mi? Yenilgin, kırılmış ve ezik... Ve umutlar, umutlar... Yıkıntı. Yağış varmış dışarıda ya da yokmuş... Ha yükselmiş, ha düşmüş ısı... Günlerden şuymuş, yıllardan buymuş... Ne çıkar? Yaşanan an, hep aynı kaldıktan sonra... Oh, genç yüreğim, kanım ve erkekliğim... Bir de siz uslanmayı öğrenseniz... Gün olur, o gün gelir. Yorgun yüreğim, durgun kanım ve kurumuş erkekliğimle ben; her şeylere alışmış, alışmış da kaşlarının çatılması yumuşamış ben, "adamım" diye dolanır dururum ortalıkta. Varsın o gün kimseler aldırış etmesin bana. Varsın insanların bakışları iğneli, sözleri dikenli olsun. Varsın bir başına ve yalnız olayım. Nedir ki?.. Olaylara gülüp geçecek güçlülükte olacağım ben. Ya da gülmeyi bile çok sanan dudaklarımda bir küçük büzülme ancak... Oh, rahatım. Ne insanlardan bir yakınma, ne de kendimi onlara beğendirme çabası... Günler, alışılmış, durgun ve sessiz akan bir sudur.

İyiden iyiye buna inandırdım kendimi. İstiyorum bir anda çökeyim, yaşlanayım. Oysa bir gençliğin yaşanamadığını unutabilecek miydim dersiniz?.. İnsanların bana ettiğini ve umutlarımı ve düşlerimi... Ve en iyi günlerin acılara, sıkıntılara ve kendini yemelere harcandığını unutabilecek miydim? Yoktu, yaşlılıkta da rahat yoktu bana. Ama hiç değilse böyle umutlu ve böyle sıkıntılı olmayacaktım. Bir köşede, kalan günlerini sürdüren, yenilgin bir eski savaşçı. Eh, o da bir şeydir. O da bir şeydir ya, kimbilir, o yaşlanmayı, yaşlılığın o soğuk alışmışlığını görecek miydim bakalım? Bu yıkıntı, bu eziklik, bu kendini yemeler içinde, yaşlılığın gelişini nasıl beklerim? Oysa yapacak başka şey de yoktur. Şu deliliğin dinişini, yaşlılık günlerini beklemekten başka...

Günlerim o kıyı kahvesinde geçiyordu. Genç kızlar ve erkekler konuşurlar, gülüşürler, sevişmeye çağırırlardı birbirlerini. Kıpır kıpırdı kızların dudakları. Ve saçlarının uçlarıyla oynarlardı hep. Yağmur başladı mı, dinmezdi. Bir sızı çöktü mü yüreğime, gitmek bilmezdi. Dolaşırdım kıyıda, ıslanırdım. Islanırdım ve açıldım sanırdım. Ve uzaktan bakardım kızlara. Hepsi bu değil ya gerçekte. Onlardan birini alıp evime götürmeyi düşlediğim de olurdu. Ve sonrasını... Düşlerde bir kızı soymak bir sapıklıktır gibi göründü bana. Düşte bir kızla yattığımı unutmaya çalıştım hep. Ve kaçındım böylesi düşler kurmaktan. Ama kişinin aklı takılmaya bir... Gelir, ondan ona atlayarak gelir ve bir kızla yatılır uydurmacadan işte.

Eve dönmekse bir başka sıkıntı yığınıydı. Ben eve döndüğümde, çoğu zaman odasında olurdu arkadaşım. Giderdim yanına, serüvenlerini anlatırdı. Kiminde bakardım, daha konuğu gitmemiş, sessizce odama çekilirdim. Yüzükoyun uzanırdım yatağıma ve içinden çıkılmaz düşünceler gelip yığılırdı. Aldırmaz pozlarına zorlardım kendimi, umursamaz tavırlarla uyur görünürdüm arkadaşım geldiğinde. Onun eve getirdiklerine, getirdikleriyle yaptıklarına aldırmaz gözükmeye çalışıyordum hep. Ama başkası neme, kendime karşı başaramıyordum bunu. Beni uyandırıyordu ve gülerek anlatıyordu arkadaşım. Dinliyordum. Ve biliyorum, kıskanıyordum. Arkadaşım değil, yaşadıklarıydı kıskandığım. Ve ona belli etmeme çabaları... İğreniyordum kendimden. Çaresizlik gelip düğümleniyordu. Ve geceleri, bağırmak istiyordum.

Arkadaşımın bana bu denli yakın olacağını düşünmemiştim hiç. Serüvenlerini anlatıp durmasını, bana 39 büyüklenmektir diye yorumladığım bile olmuştu. Ama yanılmışım. Öğrendim bunu. Bir gün önceydi, içtim içtim geldim eve. Neydi böylesine canımı sıkan? O kız yüzünden olsa gerek... Akşama yakındı, kahvede oturuyordum. Karşımdaydı. uzun saçları vardı ve üst üste atılmış bacakları... En çok dirseklerini sevdim. Masanın üzerine koyduğu koymadığı, yatırdığı dirseklerini... Hep dirseklerini düşündüm. Ve bir kağıda çizdim onu. Yavaş yavaş ve arada bir ona bakarak, saçlarını, dirseklerini ve bacaklarını... Başardım bile sayılabilir. Hele dirseklerini bunda hiç kuşkum yok iyice başardım. Ve kendimi kutladım bir güzel. Arkadaşının uyarmasıyla baktı bana, güldü. Güldü de nasıl anlamadım? Bir kağıda çabuk ve uzun çizgilerle bir şeyler çizmeye başladı. Bekledim, olacak oldu. Kağıdı benden yana çevirdi, ucundan kaldırdı yavaşça... Baktım, bendim. Koca kafalı biri ve sırtında kafası büyüklükte bir çıkıntı... Sol elde bir sigara tütmekte... (Sol elimde bir sigara vardı.) Ve kızın dudaklarında bir alay... Ve gülüşmeler ardından... Bir güzel bozuldum. Kaçmayı düşündüm önce... Kaç, kaç, kaç... Ne olacaktı bunun sonu? Katlanmaktan başka yapacak şey yoktu. Anlamadığım, ne yapmıştım da tutup alay ediyordu benimle?.. Söz atmadım ona, bir yanını sıkıştırmadım, kendisiyle yattım falan diye birilerine bir şey de uydurmadım... Neydi, resmini yaptım diye miydi? Suçum, onu yüceltmek oldu. Söz atsaydım ya da izinsiz bir yerlerine uzatsaydım ellerimi, bu denli kızmazdı, gülmezdi böylesine. Ben ki, resmini yapmaya çalıştım onun. Ölçülere uygun biri olsaydım, içi giderdi. Ama bendim. Bendim resmi yapan, eksik adam... Alay edilirdi ve dersini vermek gerekirdi. Ve bilinir, üç çizgi ona her şeyi anlatmaya yetecektir. İstedim, gidip sorayım, incileri mi döküldü? Çok sözler kurdum ya, nerde o yürek... Bir de kızdım kendime, resim yaparmış diye. Buruşturdum, saklar gibi cebime soktum resmi ve çıktım dışarı. Biliyorum, arkamdan bakıyor, "iyi bozduk" diye gülüyorlardı. Ve akşamdı. Soğuktu ve yağmur vardı, üşüdüm. Düşünmeleri ve kendime soru sormaları bırakmaya çalışarak, yürüdüm. Ve başıma işler açan o resmi fırlattım denize. "Bitti." dedim. Kendime yalan söylemeye de alışıyor muydum ne, biliyordum bitmediğini, "Bitti." dedim. Ve sanki sorunlarımı çözermiş gibi, birden aklıma düştü: İçki. Bir yer buldum, girdim içeri. Bir boş masa... Ve yüksek sandalyeli... Kollarımı masanın mermerine dayadım ve o kızın dirseklerini düşündüm yeniden. Ve ressamlığını... Garson geldi, "Bugün yalnızsın..." dedi. Kimbilir, birine mi benzetti? İstedim, "Ben her zaman yalnızım arkadaş." diye bir söylev geçeyim. Bıraktım, "Öyle..." dedim. Ve "Şarap." dedim. Sonra içtim. Çok içtim. Yenilgiyi unuturum diye içtim. Ve o şarkı başladı:

"Ben kime sevgilim deyim seven olmazsa?"

Romanlarda, filmlerde hep öyle olur. Adam bağırır ve koşar, susturur şarkıyı.

"Ne kimse arar beni, ne kimse bekler..."

Ama inadına dinledim ben. Zorladım kendimi ve benim için söyleniyormuş gibi dinledim. Şarkı bitti ve çıktım. Yolda insanlar bana baktı hep. Hoşlanmadılar sallanışımdan belki. Beni suçlarmış gibiydi gözleri. İçki içmek de yalnızca kendileri içindi sanki... Durup, suçun bende olmadığını anlatır mıydım onlara? Kızın dirseklerini ve sol eli sigaralı adam resmini... Bakalım dinlerler miydi? Anlamaya çalışırlar mıydı bakalım?.. Yoksa, şöyle bir bakıp geçerler miydi? Gülerler miydi yoksa?.. Gülünmek istemiyordum artık. Güldüler, hep güldüler. Sövdüm. Ancak bunu başarabildim. Sövmeyi... İçlerinden biri çıktı, dayılandı: "Hadi bakalım, al ufak ufak... Akşam akşam be..." İteledi, belki enseme de bir tokat yedim. Arkamdan söylendiler. Geceydi ve adamın "akşam akşam" demesine şaştım en çok. Ve geldim eve. Arkadaşım daha yatmamıştı. Güldü.

"Gülme ulan!.." diye bağırdım.

"İçtin mi yine?" dedi.

"İçtim." dedim. "İçtim ulan! Ne halt edilir başka?.."

Sonra oturdum, ağladım. Birdenbire boşaldı ve rahatladım.

"İçtim." dedim yeniden.

Bir sigara yaktı bana.

"İçtim." dedim. "İçtim ya..."

"Kim vardı yanında?" dedi.

"Kim olacak?.. Biri olsa ne çıkar?.. Yalnızdım. Yalnız... Garson da dedi, "Bugün yalnızsın.." dedi. Kimbilir kime benzetti?.. Belki de laf olsun diye dedi. Senin sorduğun gibi... Kim olacak yanımda?.. Biri olsa ne çıkar hem?.. Yalnızdım. Her zamanki gibi... Ben ve bir de ben..."

"İyisin bu gece." dedi arkadaşım.

"Yok..." dedim. "Kötüyüm. Kötü..."

Daha önce tasarlamış mıydım bunu? Sanmıyorum.

"Bak, bir şey diyecem sana..." dedim. "Ben evi bırakıyorum arkadaş."

Arkadaşımın yüzü asıldı birden.

"Böyle edeceğin başından belliydi zaten..." dedi.

Bir suç işlemiş gibiydim, canım sıkıldı. "Git yat hadi..." dedi. "Sabaha konuşalım."

Yattım ve inek gibi uyudum, uyandığımda, evi bırakmaya kararlıydım. Bir küçük oda bulmalıydım ve "yaşamak" diye ıssızlıklara ve bir başınalığa koşmalıydım yine. Belki sevdiğimden başka bir şeydi yaşamak, bildiğimden başka bir şeydi belki... Gördüm, öğrendim işte. Ben insanların içindeyken de bir şey değişmedi. Mutsuzluğumu kırbaçlamaktan başka bir şeye yaramadı insanlar. Ve bana acı çektirmekten başka hiçbir şeye... Bir köşeye çekilmekle, kıskanmalar ve kendini yemeler biter mi? Hiç değilse bu akla takılmalar seyrekleşecektir biraz. Bu durumdan daha da kötü olacak değildi ya... Gitmeliydim. Arkadaşım geldi: "Gidecek misin?" dedi.

"Evet." dedim.

"Peki, ben nasıl verecem bu koca evin kirasını?"

"Birini bulursun nasılsa... Belki onunla daha kolay anlaşırsın, ben varkenden daha rahat edersin belki..." "Avutmayı bırak şimdi... Gidecek misin, onu söyle."

"Gidecem." dedim.

Kızdı. Yürüdü, çıkıyordu odadan:

"Beni dinlemelisin!" dedim.

"Ne dinleyecem... Böyle olacağı belliydi."

"Ben istemedim böyle olsun..." dedim. "Ama elimde değil, oldu. Şunu bil, senin yüzünden değil... Burayı bırakıp da bir başkasıyla oturacak değilim. Ben yalnız olmalıyım. Sonra..."

"Ama ben sana dediydim başında... Benim gelenim gidenim çok olur, demedim mi?.."

Demek, ortada bir kıskanmanın varlığını biliyordu arkadaşım. Canımı sıktı bu.

"İnan, seni kıskanıyor değilim..." dedim. "Bu benim için bir huzursuzluk oldu, doğru bu. Ama seni kıskanmak değil. Senin yerine bir başkası da olsa, bunlar olacaktı yine."

"Niye beni seçtin öyleyse?... Ben kimi bulayım şimdi?"

"Evet, suç bende..." dedim. "Ama seni seçmekte tasarlanmış bir şey mi olabilir sanıyorsun? Bir rastlantı bu. Bir kötü rastlantı... Senin yanlışın benim gibi bir adama güvenmekti. Kendim için, güvenilir biri olmadığımı söylüyorum işte. Ama sanıyor musun ki böyle olmasını ben istiyorum?.. Elimde değil, yapabileceğim bir şey yok."

"Yine de sen bir düşün..." dedi. "İyiydik seninle. Birbirimize alıştık da... Kalırsan iyi olur. Yok ille de giderim dersen, sen bilirsin. Öylesi daha iyiyse senin için, öyle olsun."

Teşekkür ettim arkadaşıma, "Beni anlayacağını biliyordum," dedim.

Ve düşünür gibi bir ara durdu. Sonra birden, son günlerde hep anlattığı bir kadından söz etti.

"Akşam yine gelecek." dedi. "Onunla yatmak ister misin?"

Şaştım.

"Nasıl olur?.." dedim. "Sana gelen bir kadınla nasıl yatarım?.. Benim aradığım, bana, benim için gelendir. Hem, kadın bunu ister mi sanıyorsun?"

"N'olacak ulan!.." dedi arkadaşım. "Basbayağı yatarsın işte... İstersen, bir söyleyeyim ha?.."

"Olmaz." dedim. "Kimsenin dostuyla işim yok benim. Bir kadınla yatmanın kazandırdığından çok şey kaybettirir bana bu. Hem senin için de iyi olmaz. Nasıl verirsin onu bana?.. Ben yattıktan sonra nasıl bir daha?.."

"Nikahlı karım değil ya ulan..." dedi. "Hep benle yatacağına, bir gün de senle yatsın orospu. Ne çıkar?.. Parasız kalınca helva ekmeği bölüşmedik mi seninle?.. Onun gibi bir şey..."

"Onun gibi değil. Senden helva ekmek alırsam, bir gün de ben sana veririm güveniyledir. Öbürüyse öyle değil."

"Boş ver be bunları..." dedi. "Gidiyorsun nasılsa... Bir daha ya olur, ya olmaz. Birlikte bir akşamımız olsun, ha?.."

"Sen paranla bir kadın getirmiş olsan, ona evet diyebilirim. Senin paranı birlikte kullanmak demektir bu. Ama bu kadın sana, senin için geliyor. Olmaz. İstemez de beni... O istese bile, ben isteyemem. Buna sevinmek, sana teşekkür etmek gerekir değil mi? Sevinemiyorum. Düşün gerisini artık..."

"Sen bilirsin. Ayrıca, teşekkür edesin diye de söylemedim bunları. Eğer istersen dedim, hani..."

Biraz şaşkındım, biraz gururum kırılmış gibiydi.

Akşamdı. Kadın geldiğinde evde bulunmayayım diye kaçmıştım. Ama edemedim, döndüm eve yine. Ne olacağını mı merak ediyordum? Kadının ne diyeceğini mi?.. Yoksa olabilir diye mi umut ediyordum, istiyor muydum kadını? Bilmiyorum. Eve döndüm ve arkadaşıma kadını istemek gibi göründü bu. Beni çağırdı, tanıştırdı onunla. Yaşlıcaydı ve çirkin denir bir kadındı. Ama kadındı. İstiyor muydum? Havadan sudan konuşuldu ve arkadaşımın boynuna atıyordu kolunu. Olur mu sanıyordum? Belki. Çekip gideyim dedim, gidemedim. Umuttu. Ve sanırım bacakları güzeldi. Bakarken yakalanır gibi oldum bir ara, ama aldırmadı. Yaşımı sordu sonra. Gereği neydi?.. Ve nereden çıktı bilmiyorum, bir iki yaş büyük söyledim. Arkadaşım yalanımı yakaladı ve güldü. Kadını istemekte olduğumu anladı mı ne?.. Ne saklamalı isteyebilirdim de hani... Ama onunla yatabilirim demek değildi bu. Yine de çekip gidemedim işte.

"Sizinki de böyle resim mi dolu?.." dedi.

Arkadaşımın odasının duvarları soyunuk kadın resimleriyle süslüydü.

"Yok." dedim. "Ben kadınlardan bir şey beklemeyen biriyim."

Durakladı. Bir şey söyleyecek gibiydi, umutlandım. Oysa birden arkadaşıma döndü, o gün gittiği filmden söz etti. Sanki benim dediklerime omuz silker gibiydi. Boştu, umutlanmalar boştu. Olacak şey değildi. Olsa bile, olmazdı. Gözlerimden mirınet okunsun ister miyim? Nasıl bakardım arkadaşımın yüzüne?

Sonra onları bıraktım, odama gittim. Bilerek mi açık bırakmıştım kapıyı? Sanmıyorum. Ama kapının açık olması pek rastlantıya da benzemiyordu. Kalkıp kapatamıyordum da üstelik. Yatağımın üzerine uzanmıştım ve arkadaşımın kapısını gözlüyordum. Kadını mı bekliyordum? Bilmiyorum. Çok geçmedi, kadının sesi yükseldi:

"Sen beni ne sanıyorsun?.." diye bağırıyordu. Arkadaşım ne diyordu bilmiyorum, ancak kadının sesini duyabiliyordum.

"N'apalım efendim... Gitsin bulsun... Bana ne efendim... Kambursa kambur... Ben mi düşüneceğim?.."

Ve birden arkadaşımın sesi yükseldi. Kötü kötü sövüyordu. Ve kadın kapıda göründü. Onu tekmeyle odasından atıyordu arkadaşim. Ve "Defol!" diye bağırıyordu. Kadın, üstüme yürüyecekmiş gibi baktı bana bir...

"Bir daha zor bulursun beni..." dedi arkadaşıma.

"Eksik olsun senin gibisi, orospu..." dedi arkadaşım.

Kadın:

"Anandır..." dedi.

Arkadaşım yetişti, bir tekme daha vurdu. Ve kadın, kapıyı çekti, gitti.

Dondum kaldım... Ne diyebilirdim, iyiliğine karşılık ne verebilirdim ben? Teşekkür etmekse bir şeye yaramazmış gibi görünüyordu. Odasına gittim. Masanın başına oturmuş, ağlıyordu. Beni görünce önce kendini tutmaya çalıştı, birden boşandı sonra. Masanın üzerindeki buruşturulmuş bir kağıda elinin tersiyle vurdu bir... Kağıt yere düştü. Aldım, baktım. Büyük harflerle bir yazı:

Senden bir şey isteyecem. Lütfen beni yanlış anlama. Arkadaşımın durumunu gördün. Çok yalnızlık çekiyor. Bugün onla kalır mısın?"

Arkadaşım ağlamayı kesti, bir "üfff!.." çekti.

"Niye üzülüyorsun?.." dedim. "Böylesi daha iyi... Olmayacağını söylemiştim sana. Boş ver... Sanki dediklerini yapsaydı, böylesine yakın olacak mıydık birbirimize? Seninle yüz yüze bile gelemezdim sanırım. Beni düşünmüş olman bana yeter. Teşekkür ederim."

Sonra dışarı çıktım. Yağmur sinsiydi. Ve kulaklarımda arkadaşımın sesi: "Kabul etseydi ne kaybederdi sanki?.." Kızıyor muydum kadına? Bilmem, kızmamışım gibi geldi. Ve arkadaşıma karşı bir borçlanma kapladı içimi. Gidemezdim. Hiç değilse yaza, o işlerini ayarlayana dek, bırakamazdım evi.

Ve gidemedim.

IX

Ben bir garip kalmış türküyüm, kimselerin söylemediği.

İlkyaz birden geldi. Sevinilir mi hiç?.. Bir yeni umutlar ve düşler dönemidir ilkyaz, yıkıntıların ortaya çıkmaya usuldan usuldan hazırlandığı.

Seviyor muydum? Evet, niye kendimden saklamaya çalışıyordum bunu? Bu, onunla birlikte olma çabaları, çevresinde dolanmalar... Bir sözüne üzülüp, bir sözüne sevinmeler, uçmalar kuş gibi... Ve düşler, "onunlaymışız" diye başlayan düşler... Bu dalıp gitmeler ve birilerine hep onu anlatmak isteği... Ve şarkıların, filmlerin ve kitapların romantikliğinde onun karşısında saymalar kendimi... Ve içimdeki onu incitme kaygısı... Ve ıslık çalmak isteyen dudaklarım... Bunlar, bunlar sevmek değil mi? Niye kendimden saklarım onu sevdiğimi? Biliyorum, sevmek bana göre değil. Sevmek pahalı kaçan bir lükstür eksik adama, ki onsuz edilmez.

Hep bundan korkuyordum. Bir gün olacaktı bu, belliydi. Bırakıp kendimi sınırlama çabalarını, "Seviyorum" diyecektim. Sonra? Korkulan budur işte, sonrası... Sever de insan, karşılık beklemez olur mu? Oysa aldırmayacaklar benim sevgime. Gülünecektir ya da bir sessizlikle acımanın "Ben buradayım" dediği bir sessizlikle geçiştirilecektir. Başka ne bekleyebilirim? Düşlerime kalsa neler olmazdı... Neyse ki onların bir düşten başka şey olmadığını biliyor, pek kaptırmıyordum kendimi.

Arkadaşım tanıştırmıştı. O kıyı kahvesinde oturuyordum bir gün,belki de uzaktan onları gözetliyordum, kimbilir" ulan, ne oturuyorsun orada yalnız başına?.." diye çağırdı arkadaşım. Gittim, masadakilere tanıttı beni, oturdum. Ve sıkıldım. Ortada konuşacak bir şey yoktu bana. İki üç kız, iki üç erkektiler. Falan okulun çayı, filanın dans edişiydi konuşulan. Erkekler kızlara takıldı, kızlar, "Erkekler hep böyledir" dedi ve başlandı kız erkek ilişkileri üzerine kuramlar sıralanmaya... Sonra pazar günü yapılacak eğlenti üzerine konuşuldu, "Yaz bir gelse, denize girsek" denildi. Benimse yapabildiğim susmak ve onu seyretmekti.

Sonra onun bulunabileceği yerlerde dolaşır oldum. İçimde bir ışıltıydı onunla rastlaşmak. Bunları birer rastlantı olarak tanıttım kendime hep. Oysa onları yaratan ben değil miydim? Durur, bir iki söz ederdi benimle. Bu bana yeter gibiydi. Yeter miydi? Yine de korkardım onunla birlikte olmaktan. Kahvede yanına gitmek için can atardım da, gidemezdim. Bir selam verip geçmekti yapabildiğim. Ve uzaktan bakardım ona. Düşler gelirdi. Yakamı kurtaramadığım düşler... Düşlerde ben eksik adam değildim ya da o aldırmazdı buna. Ve neler olmazdı, neler... Birinin bana bakışıyla ya da kalkıp biriyle gitmesiyle onun, düşler biter ve birden gerçek,eksik adamlığım bir büyük utanmazlıkla sırıtırdı karşımda. Ve yıkıntı, zafer kazanmış bir kumandan gibi kurulurdu yüreğime. Gerçekte istiyordum, bırakayım bu rastlaşmalar yaratmayı, adımımı atmayayım şu kahveye... Nerede görürsem onu, kaçayım. Kimbilir, böylesi daha iyidir belki... Belki böylesi gerekir. Ama yirmi bir yaşın yüreğine nasıl anlatacağım bunu?.. Benim yüreğim duygusal bir yürektir, bunu bilmek gerek.

Ve sevmek, yerine getirilmesi gerekli bir iştir. Ve başarılması güç bir iş... Diyelim sevdim birini... Ne çıkar? Ben eksik adam ve insanların adam saymadığı olarak, ne bekleyebilirim birini sevmekten? Olacak şey miydi, oldu... Ve ne bekleyerek? Sevgime karşılık ne alacağımı umarak?.. Düşlere mi inandım? Onlar, benim kendimi aldattığım uydurmalardan başka nedir? Yok efendim, benimle birlik olur, toplumun değer ölçülerine kafa tutarmış... Ve "seni seviyorum" dediğimde, sevilmek isteyen bir yürek olarak çarparmış da... mış mış... Hani ben eksikliği, insanların her fırsatta yüzüme vurduğu gerçeği bilen kişiydim hani?.. Ben kimseleri sevmeyecek, kimselere güvenmeyecektim?.. Olmadı.

Neden onu seçtim, neydi beni ona bağlayan, bilmiyorum. Bir görüşte vurulacak bir güzelliği yoktu öyle... Yoksa bu yüzden mi oldu? Belki de... Ama onun aşırı bir güzelliğinin olmayışı, benim sevgime karşılık vermesi demek değildi ki... Bunu iyi biliyorum, ondan bir şey bekleyerek başlamadı bu iş. Kendime yakın buldum onu. Bir ablaca tavrı vardı bana karşı, ona ısınmış olacağım. "Seviyorum" dedim kendime bir gün, seviyordum. Sonra düşler geldi. Neden olmasındı.. olur mu olurdu, olurdu be... diye başlardı düşler. Olmaz., olmayacak, olamaz... diye biterdi düşler. Ne isteyebilirdim ondan? Ve ne verebilirdim ona? Seni seviyorum demek yeter miydi? Ah, kitaplar ne güzel anlatırdı, bir karşılık beklemeden sever kişi sevince... Kul köle olunur ona, bir şey beklenmez. Bu, kitaplarda böyledir. Seven kişinin dileği, sevilmek, bir şeyler almak değil midir? İçimde ona karşı bir hınç taşırmış gibiyim. Benimle yaşamadıklarını başkalarıyla yaşıyordur diye... Hem onu seviyorum demek, hem ona hınç duymak... Benim sevgim böyle.

Günler geldi, sevgi konusunun işlendiği bütün şarkıları sever oldum. Ve sevgi konusunun işlendiği bütün şarkılara kızan biriydim. Biliyordum, sonu yoktu bunun. O, kendisini sevmeme, sevgimi bilmeye bile katlanamazdı, kimbilir... Bu sonu çıkmaz düşlere, benimle bir küçük ilgilenişinde umutlara kapılmalara bir son vermek gerekirdi. Bu akışı durdurmalı, bu ateşi söndürmeliydim artık. Ondan nefret etmek demektir bu. Ancak böyle önleyebilirdim onu gittikçe daha bir sevmeyi. Bu da bir yıkıntıydı ama, böylelikle onu daha kolay unuturmuşum gibi geliyordu. Oysa seviyordum onu, nasıl nefret ederdim?.. Yoktu, bunun bir çıkar yolu yoktu. Bütün yaşama dileklerini bırakıp bir yana, biraz da kadere inanarak, söverek kadere, katlanmak gerekiyordu. Yapamıyordum. Bırakamıyordum düş kurmaları ve umutlanmaları... Ve bir büyük kızgınlık büyüyordu içimde. Kendime ve güçsüzlüğüme... Bir büyük kızgınlık... Niye, niye ben o insanlar gibi yaşamaya çalışmayayım?.. Bir köşede düşler kurarak mı geçireceğim günleri? Ne olursa olurdu, söyleyecektim ona. "Seni seviyorum." diyecektim. "Seni seviyorum." Sonu neye varırsa varsın... Bu bir inattı. Yaşamanın gereğiydi bu... İster miydim, "seni seviyorum" demeden birine, şu yeryüzünden göçüp gitmeyi ister miydim? Ama yıkıntı gelirmiş... Tutar, gülermiş bana... Aldırmıyordum. Bu sancıyı içinde taşımak daha mı kolaydı sanki?.. Söyleyecektim, "Seni seviyorum." diyecektim ona.

X

Günler birbiri üzerine yığılı, günler ağırlığına katlanılmaz bir sıkıntıdır. Ve bir kötü alışkanlıktır düş kurmak, onsuz edilmez. Bilmeliydim, gözle görülür bir uçurum vardı aramızda. Düşlerde kolay aşılır bir uçurum. Oysa yaşamak, düş kurmak gibi kolay değildir. Kim koymuştu bu uçurumu aramıza? Onu suçluyor değilim. O, benden yana geçmeyi hiç düşünmeyecektir

bile. Bense ona yaklaşamayan biri olarak kalacağım hep. "Seni seviyorum" demekle bir köprü uzatabilirim belki. Ama uçurum derindir ve geniştir uçurum... "Seni seviyorum" demek, güvenilir bir köprü olarak görünmeyecektir ona. Ve bir umutlanmanın boşa çıkışını ve bir yıkıntıyı daha yaşamaktan başka şeye yaramayacaktır bu. Ben bir kurtarıcı olarak bekleyeceğim onu. Şu isteksiz bağlandığım kıyıdan bir gün beni alacak, uzaklara götürecektir sanacağım. Boşunadır oysa... Benim yüreğimin tıkırtısını hiç bilmeyecektir o. Bilse ne çıkar, korkarım aldırmayacaktır. "Seni seviyorum" dediğimde gülecektir belki. Ya da çaresiz kalıp, benim adıma üzülmek olacaktır yaptığı yapacağı... Boşunadır biliyorum; ona "seni seviyorum" demek boşunadır. Eksik adamın bir kıza "seni seviyorum" demesi boşunadır. Ama yıkıntısı ne olursa olsun, birine "seni seviyorum" demekten daha güzel ne düşünülebilir?

Ona sevdiğimi söylemeliyim. Ve bir şeyler umut etmemeye çalışarak yapmalıyım bunu. Bana alaycı bakmasa, gülmese bana, iyi olur. Aldırmazlığa bile vursa kızmayabilirim belki... Ama ya alay ederse?.. Ya "Şu belini doğrult da öyle gel." derse... Bunu göze almak gerekiyor, söylemeliyim. Söylemeliyim ve çekip gitmeliyim buralardan... İnsanlardan bir şey umut etmemek gerektiğini öğrenerek... Bırakıp onun olduğu yerleri, umutları ve düşleri; gerçeğin katılığını yaşamayı denemeliyim. Gözümde insanların değeri sıfıra inecektir belki, ama yapacağım başka şey yoktu. Günlerin düş yıkıntılarıyla geçmesi yerine, onların yaşanamayacağını bilmek daha iyidir.

Bir gün aklıma esti... Gittim, buldum kahvede onu. Yanına vardım:

"Merhaba." dedim.

"Merhaba. Otursana..." dedi.

Oturdum. Ve korkulu bir sıkıntı çöktü içime. Nasıl başlamalıydı?.. Önceden kararlaştırdığım sözlerin hepsini unutmuştum sanki.

"Pek keyifli görünmüyorsun." dedi.

"Öyle." dedim.

"Dersler mi?.." dedi.

"Aldırmıyorum bile onlara..."

"Evle mi aran açıldı?"

"Yok canım..."

"Peki, nedir canını sıkan? Bir gönül işi mi?"

Biraz ablaca gibiydi bunu sorarken, biraz da merakçının biriymiş gibi hani...

"Öyle." dedim.

Ve sesimin yılgınlığı ürküttü onu. Bu işlere boş vermiş bir şakacı karşılık alacağını sanarak sormuştu belki de...

Kimmiş bu kız?.." dedi. ' Ben tanıyor muyum?

Kendisini sevebileceğimi düşünmüyordu bile.

"Tanırsın." dedim.

"Buralara gelir mi?" dedi.

Yoksa ona kendimi acındırmak mı istiyordum?..

"Gelir." dedim. "Bilir misin?.. Gerçekte, birini sevmek bana göre değildir. Bunu biliyorum. Ve çok kaçındım bundan. Birini sevmekten... Ama oldu."

"Neden olmasın?.." dedi. "Ama keşke o kız seni anlayabilecek biri olsa... Öbür türlüsü biraz kötü olacak senin için. Ona açıldın mı?"

"Yok." dedim.

"Adı ne bu kızın?.." dedi. "Sorularım seni sıkmıyor ya..."

"Yok." dedim. "Ben de... Ben de bu konuyu seninle konuşmak istiyordum zaten..."

Birden anladı. Sustuk. Bakışlarını benden kaçırır gibiydi. Gülmedi ve omuz silkip geçmedi bana. Daha bir sevdim onu. Ve umutlar, umutlar bir büyük sıcaklıkla yüreğimi yaladı geçti. Sonra göz göze geldik, umutlar güzeldi ama gözlerinden okunuyordu, yapacak bir şey yoktu.

"İyi ya... Konuşalım..." dedi.

"Sana bazı şeyler söyleyecektim..." dedim. "Ama şimdi yersizliğini anlıyorum bunun. Kimbilir... Bu konuyu hiç açmasaydım daha iyi olurdu belki. Hep gerçekçi olmaya zorladım kendimi. Gerçeklerini bilen bir insanım sözde. Ama bir an geliyor... Bir şeyleri olur sanıyorum. Olmayacak şeyleri... Ve içimden söküp atmayı başaramıyorum bunu. İstersen... Bunlar hiç konuşulmamış olsun aramızda."

"Ne demek istediğini anlıyorum." dedi. "Ama neden çekinmiyorsun? Eğer bir şeyi söylemen gerekiyorsa, söylemelisin. 'Şunu mu diyorsun' diye soramam ben sana. Ve seni zorlamış olmak da istemem. Ama çekinmeden her şeyi söyleyebilirsin bana."

"Seni sıkmak istemiyorum." dedim.

"Hiç de değil... Niçin sıkacakmışsın?.." dedi.

"Seviyorum seni." dedim.

Bakışlarını önce o mu kaçırdı, yoksa ben mi?.. Denize bakıyordum. Sanki bir şeyleri çözmüş gibi rahattı içim. Yine de diken üstünde otururmuş gibiydim. Kahvenin bütün insanları ona sevgimden söz ettiğimi anlamışlardır sanıyordum. Ve korkuyordum, hepsi kahkahaları basacaklarmış gibime geliyordu. Baktım, üzgün ve düşünceliydi.

"Teşekkür ederim sana..." dedim. "Hani gülersin, benimle alay edersin sanmıştım. Böyle üzüleceğini bilmiyordum hiç..."

"Üzgün değilim." dedi. "Bir kız için büyük şeydir sevildiğini işitmek. Neden üzülecekmişim..."

"Toplumun ve insanların kurallarını biliyorum." dedim. "Benim için yapılacak bir şey yoktur. Çoğu zaman kızdım insanlara. Ama onlara hak verdiğim zamanlar da oldu. Benim gibi bir adama katlanmak kolay olmasa gerek. Ve birinden nasıl isteyebilirim bunu?.. Senden bir şey istiyor değilim. Olacak bir şey yok ortada. Bu konu, pek başlamadan bugün bitsin böylece. Herkes kendi çizgisini yaşar nasılsa... Bunları sana söylemiş olmak bile bana yetecektir. Yetmesi gerekiyor... Bir daha da söz etmeyeceğim bunlardan. İstersen, başarabildiğimce sana gözükmemeye bile çalışırım."

"Niye böyle konuşuyorsun?" dedi. "Güçlü olmalısın. Kendini seven birine insan nasıl gülebilir? Nasıl alay eder?.. Beni sevmen gurur verir bana. Önümüzde çok günler var... Göreceksin çok şey değişecek... Yeter ki sen güçlü ol. Ben de seni sevebilirim. Ama bunu başarmak sana düşer."

Uçuyordum. Beni sevebileceğini söylüyordu. Avutmak için bile olsa, güzeldi. Hem niçin olmasındı ?..

"Benden niye kaçacakmışsın?.." dedi. "Yarın bu zamanlar yine burada buluşalım seninle. Kendimizden söz ederiz, ha?"

"Sen bilirsin." dedim. "Ama seni sıktığım zaman söyle bana. Bileyim..."

"Bırak bu karamsarlığı..." dedi. "Ben de gitsem artık iyi olur. İskeleye gelir misin benimle?"

Kalktık. Yanımda sevgilim... Onunla birlikte... Ayaklarım yere basmayı unutmuş gibiydi.

Ve ilk kez, akşam arkadaşıma, anlatacak güzel şeylerim vardı.

XI

Artık eksik adam değildim. Değildim, düşlerin ve umutların sonunda yıkıntıyı yaşayan kişi. Beni anlayan biri vardı. Belki de beni sevecek biri... Geleceğe güvenle bakabilirdim artık. Ve günler bana acıları değil, umutların ve düşlerin iç ısıtmalarını getirecektir. Onunla olmaktan başka şey düşünmüyorum. Bir de sınavları vermeyi... (Çünkü hep bunun gerekliliğini anlatıyor.) Sanırım sınavları da başaracağım. O benden yana olduktan sonra yapamayacağım şey yokmuş gibi geliyor. "Sevmek güzel şeydir." diyor bana. "Sevilmek de öyle... Ama sevmeyi bilmek. Önemli olan bu." Böyle konuşunca bir kuşku giriyor içime. Geçmişin, yıkıntılarla kazandırdığı alışkanlıktan gelme bir kuşku... Bir başkası vardır diye korkuyordum. Sanki bunları bana söylerken ilerdeki bir ayrılışa beni hazırlıyor gibidir sesi. Ama düşünmek istemiyorum bunları. İstemiyorum, güzel bildiğim günlerin de kuşkuyla geçmesini... Ve ona güveniyorum, güveniyorum ona.

Onunla birlikte olduğum günler, onunla bir kıyı kahvesinde oturmak, bir iki şey konuşmak onunla, bana büyük şeyler gibi görünüyordu hep. Başka şeyler de bekliyor muydum ondan? Beklemedim diyebilir miyim? Her zaman dağınık durmuş odama, niye çekidüzen veriyordum? Yoksa onu eve götürmeyi mi düşünüyordum? Ama hiçbir şey istemedim. O ne verdiyse onunla yetindim. Onu ürkütmekten, beni bırakmasından korkar gibiydim. Ondan ne bekliyordum? Pek kesin bilmiyorum bunu. Birtakım şeyler vardı düşlerimde. Büyük ve çok şeyler olmamasına çalıştım bunların, ama başardım sayılmaz, büyük şeyler düşledim belki. Sevmekle, her şey çözümlenir mi sandım, nedir?

Ben ne zaman biraz sevinmişsem, biraz gülmüşse yüzüm şöyle, ardından bir yeni üzüntü gelmiştir hep. Bu hiç şaşmadı, hep söyle oldu. Sevinmekten ve gülmekten korkar biriyim. Ve bunun böyle süreceği belliydi. Kişi kendini aldatmakla gerçeği değiştirebilir mi?

Bir gün buluşacaktık... Kahveye geldiğimde, biriyle el ele oturuyordu. Hep bundan korkmuştum. Bu umutların ve bu düşlerin de, günün birinde boşa çıkacağından... Ve yaşadım sanılanın bana yine yıkıntıdan başka şey bırakmayacağından... Niye yaptı bunu? O gün buluşacağımızı biliyordu. Bunu unutacak denli kendini kaptırmış mıydı yanındakine? Yoksa bir şeyin bittiğini bana bildirmek için miydi bu? Görmezliğe vurmaktan başka ne yapabilirdim? Ayaklarım onun yanına yürümeye alışmıştı, bir boş masaya yürümekte güçlük çekti ayaklarım. Yıkıntı. Ve çaresizliğin ve aldanmışlığın içime bıraktığı bir katlanılmaz sancı... Biraz da başım dönmüştür belki. Her şeyi yapabilirdim o anda. Hiçbir şey yapamadım. Kalkıp gittiler. Ve biri'nin koluna girdi o. Bir başkası vardı, bir başkası vardı... Bir yanlışlık olacak bu işte. Benimle buluşmaya söz verip nasıl biriyle otururdu? Nasıl giderdi bir başkasıyla?.. Olamazdı. Sanki o değildi. Ona benzeyen biriydi sanki. Bir avuntu arıyordum. Benzetmiş olayım diye yalvarır gibiydim. Gitmeliydi, gitmeliydi bu kahveden. Çıktım kahveden, kıyıya indim, baktım baktım denize... Alay mı ediyordu benle? Sövdüm. Ve adımlarım çaresizdi, yürüdüm.

Sonraki günler yıkılmışlığın kol gezdiği günlerdir. O umutlar ve düşler böyle mi olmalıydı? Boşuna mı güvendirmişti beni? Yoksa benimle alay mı etmişti? Gidip sormalıydım ona... Bir umuttu, içimi kemiriyordu. Bir yanlışlık vardı. Olamazdı. Bir başkasıyla olamazdı o. Yanılmıştım, belki o değildi. Belki bir işi çıkmış, gelememişti... Ah, böyledir... Böyledir bu... Beni aldatmış olamaz. Konuşmalıyım onunla. Sormalıyım. "Bir başkasıyla mı?" Ve bırakılmış ve üstelik aldatılmış biri olmak istemem. Bitecekse kendim bitirmeliydim bu işi. Ve onunla konuşmanın hiçbir şeyi değiştirmeyeceğini de bilmeliyim önceden. Bilmeliyim, bana ondan gelecek bir şey yok. Ve gerçeği bir de onun ağzından işitmeye hazır olmalıyım. Konuşmalıyım onunla ve bitirmeliyim artık bunu.

Yolunu bekledim, buldum onu. Kahveye gidiyordu. O adama gidiyordu belki.

"Seninle biraz konuşacağım." dedim.

"Konuş!" dedi.

Yürüdük. Ah, ben bu kızı mı sevmiştim?.. Beni anlayan kız bu muydu? Yolda askıntı olmuş biriymişim gibi bakan gözleriyle ve "Konuş!" diyen sesiyle... Ben bu kızı mı sevmiştim?

"Bu işin bitmesi gerekiyor." dedim.

Hiç ses etmedi.

"Anlıyorum, bir başkası var. Hem olmasa ne çıkar?.. Ne bekleyebilirim senden? Bir gün nasılsa bitecekti. Bir sonu gelecekti nasılsa... Benim sevgimin ne önemi olabilir?.."

Ne aşağılık adamım ben... Yoksa bana acısın mı istiyordum? Bir ağlamadığım eksikti hani...

"Seni sıktığımı nasıl oldu da bilemedim?.." dedim. "Nasıl oldu da bilemedim, senden bir şeyler, bir anlayış beklemenin boşuna olduğunu..."

"Benim yapabileceğim bir şey yok, kusura bakma..." dedi. "Seni kırmak istemedim hiç. Ama sen kendin söyledin, buna bir son vermek gerekiyor. Elimden gelen bir şey olsa, senden esirgemem. Ama..."

"Senden sevgi dileniyor değilim ben." dedim. "Bir şey de istiyor değilim üstelik. Ama bana söz verip de karşıma dostunla çıkmamalıydın..."

"Beni kırıyorsun..." dedi. "İstiyorum ki, birbirimizi kırmadan bitsin bu iş... O bir rastlantıydı..."

"Niyetim seni kırmak değil... Ama benim yerimde olmak kolay mıdır sanıyorsun?"

"Benim yerimde olmak da kolay olmasa gerek..." dedi. "Herkese benimle konuştuklarını anlatıyormuşsun..."

"Kime?" dedim.

Arkadaşımın adını verdi.

"Evet," dedim. "Seni sıkıyor mu? Ben isterim ki dünyaya haykırayım seni sevdiğimi. Sense ayıp bir şey yapıyormuşum gibi, bunu saklamamı istiyorsun... Benim gibi bir adamca sevilmek hoşuna gitmedi sanırım..."

"Bak," dedi. "Beni yanlış anlamanı istemiyorum. Herkes gibi ben de bazı şeylerle sınırlanmışım. İstesem de o çizgilerin dışına çıkamam ben. İstesem de bir şey veremem sana... Birlikte olmamız bir şeye yaramıyor.

üstelik gittikçe bağlanacaksın bana. Ve senin için üzüntüden başka şey olmayacak bu. Burada bıraksak senin için daha iyi olacak. Nasılsa unutursun beni. Başkalarından üstün neyim var benim?"

"Sende başkalarından üstün bir şeylerin olduğunu sanıyordum. Ama yanılmışım, yokmuş..."

"N'olur anlamaya çalış beni... Bana kızmanı istemiyorum."

"Senin için düşündüklerimin ne önemi olabilir ki?.." dedim. "Anlaşıldı. Bu iş bugün bitiyor. Belki başlamamıştı bile... Senin için böyledir bu. Sana iyi günler dilemekten başka yapacak şey yok. Aynı şeyi sen de benim için söyleme sakın... Ben ancak senle buluyordum o günleri. Ve bitti. Yine de elimden geldiğince seni suçlamamaya çalışacağım. Ama sanırım pek kolay olmayacak bu."

Ve caddeyi karşıya geçtim, kaçtım. Kaçınca kurtulabilecek miydim? Ondan, onun yanından uzaklaşmakla kaçmış olacak mıydım? Neydim ben?.. Eksik adam. Ben kendimi bilmezsem, öğrenmek zorunda kalırdım işte böyle. Neler umut etmiştim, ne düşler kurmuştum da, nasıl boşa çıkmıştı?.. Gerçekleri umutlarda ve düşlerde uyutarak, onları değiştireceğimi mi sanmıştım? Kimi aldatıyordum? Başarılır mıydı kendini aldatmak? Yok, birine benzetmişim... Belliydi. Böyle olacağı belliydi. Duyulsun istemezmiş... Birini sevmenin bana verdiği, vereceği, hepsi bu. Sevmek yok bana. Yaşamak yok. Ve bunu değiştirmenin bir yolu da yok. Yaşamak değer mi bu yenik düşmelere?.. Öldürmeliyim kendimi. Ama ölmek istemiyorum. Offf! Tanrı'm. Tanrı yok. Kim? Kim bana bunları eden?.. İnsanlar mı? İnsanları öldürmeli... Öldürmeli insanları... Topunu birden öldürmeli. Sevgilimi?.. Sevgilimi de... Hepsini... Öldürmeli insanların hepsini... Ya da tek tek yüzlerine tükürmeli insanların... En iyisi bu, tek tek yüzlerine tükürmeli... Tükürmeli insanların yüzlerine...

"Evet, Yargıç Bey. Bütün insanların yüzüne tükürmek isteyen benim. Ve onlar bencillikleriyle bunu çoktan hak ettiler. Neymiş, bana yaptıklarından sonra, insanların yüzüne tükürmek istemişim... Ben suçlu değilim. Suçlu onlar. Ve Tanrı'ysa insanlara bencilliği veren, suçlu Tanrı'dır. İstemem ki bunca umut bağladığımız Yaradan, bu denli küçük olabilsin. Issız gecelerde ağlamalarımın nedeni o Tanrısal güçse, insanları bağışlayabilir miyim? Gerçekte, "insanlık" denilen, bir kendini düşünme, bir kendini beğenmeden başka nedir? Ve insanlar, insanlığı bencilliklerine kurban etmediler mi?

Çok şey mi istemiştim? İnsandım. Bunu duyuyordum içimde: İnsandım. Aralarında bir yerim olduğunu ummaktı ilk suçum. Onlar bencilliği temel seçtikleri bir düzen kurmuşlardı. Bir kesin çizgiyle beni kenarda bırakan, değişmez ölçüleri vardı. Ben eksik adamdım.

Ben sakattım onlarca. Ben aralarına giremez, ben onların yüksekten baktığıydım. Ben ezilen adamdım. Ben gülünen, ben bakışlarıyla kırdıkları acınan adamdım.

Ben sevilmezdim. Ben sevemezdim. Ben gülemezdim.

Ben, alay konusu ben, yaşamayı yaşayamazdım Yargıç Bey "Düzen" diye bir düzensizlik vardı ortada. Bütün bunlar bir alınyazısıysa eğer, Tanrı, niye hakbilir diye tanıttı kendini? Ve çağlar boyu "erdem" diye anlatılan nedir? "İnsanlık" diye dört elle sarıldığımız... Bu kuralları koyanlar, "ahlak" diye en büyük ahlaksızlığı yaratanlar ve bunu böyle isteyen istemese de karşı durmayan insan bencilliği... Suçlu onlardır. Ve Tanrı'dır en büyük suçlu. Bana çekilmez acıları veren ve başkaldırışımı yasaklayan Tanrı...

Ve işte bu bencillik düzeni, düzensizliğini işliyor yine. Ve onun baş koruyucusu sen, sen de suçlusun Yargıç Bey. Şimdi şu karşındaki ben... Adı şimdi "sanık" olan ben, "suçlu" diye, bir yere kapatılacağım. Değişik bir şey mi olacak bu? Beton duvarlar arasına kapatmakla beni, ne değişecek? Sanki insanların arasında tutuklu değil miyim ben? Ve bu ilk yargılanışım değildir. İnsanlar sözde gizliden kendilerince yargılayıp, bakışlarıyla cezalandırmadılar mı beni? Ve üzerime kapatacağınız bir demir kapı, dışarda, insanların "sakat" diyen bakışlarından daha ağır mı olacak sanırsınız? Ve tüylerimin şu dikelişi, korkudan değildir, bilesiniz. Bir büyük başkaldırmanın ilk serin ürpertileridir bunlar. Ve şu bedenime yayılan ter, insanlığın haklarını savunduğunu sanan kişilerin, bakışlarının kirli yakıcılığındandır. Ve şurada her yana sinmiş bir bencillik kokusu... Siz, onu yaratanlar, belki duymazsınız bunu ve suçlu görmeye bilirsiniz kendinizi. Ama ne iğrenç olduğunu bir bilseniz... Düzensizliğe alet olmak görevse, göreviniz beni suçlamaktır. Bencilliğin suç sayılmadığı yerde, onun acısını çekenler karşı çıktıkça suçlanacaktır. Ama bencilliği örtebilecek midir bu?

Evet, insanların yüzüne tükürmek isteyen benim. Ama bütün dinlerin kuralları ve dindarlıkla en büyük doğruluğu bulduklarını sananlar, ezdikleri kişilere tepeden bir acımayı erdem sayanlar, eksikliğimin nedenini yaratan insanlar ve Tanrı, hiçbir şey suçlayamaz beni.

Ben suçsuzum.

Ve insanlar, "erdem" diye acımanın arkasına gizlemişlerdir bencilliklerini. Ve bitmek bilmez bir mutsuzluk... İnsanlığın eksik kişiye verdiği nedir ki?.. "Alınyazısı" diye bırakabilse kendini, avunacaktır belki. Ya da insanlara onlardan daha büyük bir bencillikle karşı koymaya çalışarak... Ama uzun sürecek midir bu? Gerçeğin ağırlığında ezileceği günler yakındır. Bir düzensizliğin varlığını görmek... Eksik adam çıkmazda şimdi. Sanır mısınız, yaşanacak yeri kalmıştır yaşamanın, başkaldırılmazsa?..

Ve ben başkaldırıyorum işte. Bu düzensizliğe, insanı, insandan ayıran bencilliğe karşıdır savaşım. Kişi savaştıkça güçlüdür. Bencilliğe karşı durandır insan olan.

Benim yaşıyorum demem, savaşıyorum dememdir. Ve ben savaştıkça yaşayacağım Yargıç Bey."

Suları seyrediyorum. Bir geminin burnundayım, bir yargıcın karşısında değil. Ve içime çekiyorum Boğaz'ın serinliğini. Bilmem, belki biraz da başım dönüyor. Ağladım mı, yaşlı mı gözlerim, sanmıyorum. Güçlüyüm ben, güçlü... Kendini öldürmek mi, tükürmek mi insanların yüzüne?.. Yüreğimde bir gümbürtü... Anlıyorum. Her yenilgi bir yeni şey öğretir, anlıyorum şimdi. Varsın bir başkasıyla olsun sevgilim... Varsın bütün rezilliklerini kuşansın insanlar... Güçlüyüm ben, güçlü... Anlıyorum, eksikliği ve acıları yüreklice yüklenmek gerekiyor. Ve savaşmak, savaşmak... "Ben niye böyleyim?.. Bana niye böyle yapıyorsunuz?.." diye yakınmaktan başka ne yaptım şimdiye dek? Bu, benim başıma gelenler midir önemli olan? Değil. Bir başkasının başına da gelebilirdi bunlar. Ben ne yaptım buna karşılık, önemli olan bu. Ne koydum ortaya?.. Ne koyabilirim?..

Anlıyorum ve bir sevinci paylaşıyorum kendimle. Bir sevinci, ilk kez kendini güçlü bulmayı yaşıyorum şimdi. Yüreğim o eski sızıldamaları unutmuş... Evet, savaşacağım. Ne kendini öldürmek, ne de tutup batırmak insanları... Savaşacağım. İnsanlara karşı, insan'dan yana bir savaştır bu. Her şeyin herkese yetecekçesine bulunduğu şu yeryüzünde, insan'ın bir dağıtımı hep kendine yontma huyunu kendine yabancı düşen bu eski alışkanlığını unutması gerek. Ve yoklar ve cahillikler içinde yaşayamayan, daha yaşamayı tanımadan yok olan ya da sakat kalan, sürünen milyonların varlığı... İşte insan'ın kendine kendi sürdüğü yüzkarası. Yeni yeni eksik adamlar çıkmasını önlemektir gereken. Evet, yine de üstesinden gelinemeyen bir şey hep kalacaktır. Ne denli bilinmezler aşılsa da, doğa bu, son noktası çözülmez. Biliyorum, yine sakat kişiler olacaktır yeryüzünde. Şu yüzyılın insan yüreği, çözüm yolu diye, bir Isparta katılığını seçecek değildir sanırım. İnsan, başkalarını mutlu kılmakla mutlu olmayı öğrenecektir bir gün. Ve savaşmak bunun için... Bu çaba, bunun umudu bile yetecektir bana.

Deniz bir başka şimdi. Güneş gidiyor.

Ve ben çok şeyler bekliyorum yarından.

 

 

 

 

 


 


Ana Sayfaya Dönmek İçin Tıklayın 

  www.aymavisi.org  
 

 

 

 

 
 + Büyüt | - Küçült