Güncel

 

 

Felsefesiz Toplum

İdris Küçükömer


Tartısız terazi olur mu? Eleştirisel aklı kullanmayan, yani fark arayıp bulamayanlarda yani bir şey ya da yok bilenler için olabilir. Aydınlan türdeş (homojen) olan bir toplum ölü toprağı ile örtülmüş bir toplum değil midir? Hele tartılan zaman ise, tartan zaman terazisi ise. Sanki güneş sistemidir bu terazi. Öyle ki nihai zaman da önceden projekte edilmiştir: Kısaca zamanın dışına çıkılmaya açık bu terazi. Hem de ne için değişimi anlamak ve gerçekleştirmek uğruna. Oysa sonuçta Parmenides ve Platon’da çok farklı bir yere mi gelinmiş olur eğer böyle kabul edilmişse? Aslında kendisini zaman dışı kılan araç, görüş, ya da akıl, bildiğim kadarıyla dine ait başlıca bir karakterdir.

Dr. Loing’in deneylere dayanan bir iddiası var. İnsan genel olarak kendisine söyleneni, hatta ona inanmasa da, yapar, yapmazsa kendisini günahkar sayar.

Bundan kaçınma yolunu açabilecek düzey, kritik aklı aydınların kullanabilme düzeyidir. Ancak bunun da koşullan var.

Fark aramayan, aratmayan bir ideolojik şemsiye altına sığınmak, insanın türdeşlik belirtisidir. Bu açıdan ister sağda ister soldayım demek de fark etmez. Kendini aydın kabul eden okumuşlar! türdeş niteliktedir. İsterseniz türdeş aydın deyiniz, aydınlar türdeşleştikçe ölü toprağı serpilir üzerine. Toplumlar ideolojisiz yaşayamazlar, ama ideolojilerini de derleyip toparlayacak birinin diğeriyle ikame edebilecek düzeyde bir ideoloji olarak felsefe geleneği gerekli değil mi? Üst düzeyde genel ilkeler üreten akıl ürünü felsefenin varlığı ya da yokluğu önemli bir kriterdir. Felsefi düşünce düzeyi, yapılaşma ile ancak süreklidir. İlimler felsefeden otonomi kazanmışlarsa da felsefe onlarsız yapabiliyor mu? Çağdaş doğal bilim kurucuları felsefenin dışında görmezler kendilerini, zaman zaman toplantılarına felsefecileri de çağırırlar. Felsefe ise ilmin dışında kalamaz, hiç değilse, onunla epistemolojik seviyelerde bağlamlı kılmak zorunda. Filozofları yorumcu kabul bir görüştür; değiştirmeyi öne alabilirsiniz, ancak unutmayınız ki, değiştirme felsefesi de o felsefe düzeyinin bir halkasıdır. Fakat değiştirmeci felsefenin yorumcusu olmakta. Sadece imkanları (hürlük koşulu) reddettirecek kertede (hürriyete) bir tuzağı da içinde taşır. Klasikleşmiş deyimle dogmaya bağlanmayı da içinde taşır.

 

 

 

 

 

 


Ana Sayfaya Dönmek İçin Tıklayın 

  www.aymavisi.org  
 

 

 

 

 
 + Büyüt | - Küçült