Din Üzerine Özlü Sözler

Derleyen: Prof. Dr. Coşkun Can Aktan


“Değişik çiçeklerden bal toplayan arılar gibi, akıllı adam bütün kutsal kitapların özünü kabul eder ve bütün dinlerdeki iyiyi anlar.”
Srimad Bhagavatam


“Çoktanrıcı ya da tek tanrıcı bütün dinler gereksizdir, insanların mutluluğu için doğanın ve aklın yasaları yeter.”
Jean Bodin


“Din akla boyun eğmelidir.”
Herbert of Cherbury


“Din olumlu nedenlerin üstüne kurulmalı ve teolojiye olduğu kadar metafiziğe de sırt çevirmelidir. İnsanlık dininin ilkesi, başkaları için yaşamaktır. Nereden geldiğimiz ve nereye gideceğimizi düşünmeden yaşamamızı daha mutlu kılabiliriz. Bu mutluluk, birbirimizi sevmek ve birbirimiz için yaşamakla gerçekleşir. İnsanlığı bir insanı sevdiğiniz gibi seviniz ve insanlık için yaşayınız.”
Auguste Comte


“Din öğretiminden mi sözediyorsunuz? Siz , asıl önünde diz çökülmesi gereken, sindirilemeyen gerçek din öğretimi hangisidir biliyor musunuz? Ölüler koğuşundaki merhametli hemşiredir o, köleleri azad eden merhametli kardeşimizdir, terkedilmiş çocukları toplayan Saint Paul’dur, vebalılar arasında dolaşan Marsilya piskoposudur, yolun ortasına kendi çarmıhını diken, Fouborg St.Antoine’a karşı çıkan ve sadece barış sağlansın diye ölüme dudaklarında bir gülümsemeyle gözü kapalı giden Parsi piskoposudur. Gerçek din öğretimi budur işte.”
Viktor Hugo


“Eğer hiç ilerleme olmasın istiyorsanız , daha çok devrimle karşılaşırsınız.”
Viktor Hugo


“Sonsuz bir varlık kendisini sınırlayacak mekanda ve zamanda bulunamaz. Öyleyse hiç bir yerde değildir, hiç bir yerde olmayan şey de yok demektir.,”
Gorgias


“Tanrının insan aklıyla kavranması mümkün değildir ve Tanrı asıl bu yüzden gerçektir.”
Hugues de Saint-Victor


“Anlamadığım için inanmıyorum.”
Tertullianus


“Anlamak için inanıyorum.”
Anselmus


“Bir şeye, duydunuz diye, atalar ınız inanmış diye, ben söyledim diye inanmayın. Kendi kendinize denediğiniz ve doğru bulduğunuz şeylere inanın.”
Gotama


“Tanrı dünyamızdan kötülükleri ya atmak istiyor da atamıyor, ya atabilir ama atmak istemiyor, ya ne atabiliyor ve atmak istiyor.”
Papaz Lactantius


“Din zeka testi değildir, sadece inançtır.”
E.W.Howe


“Başkalarına ve kendimize fiziksel ve zihinsel olarak ve sözle zarar veren davranışlar kötüdür; herhangi bir davranış, eğer başkalarına ve kendimize fiziksel, zihinsel ve sözle bir zarar vermiyorsa iyidir.”
Majjhimanikaya, I


Kötüden uzaklaş, iyi olanı yap ve aklını temizle: Budaların öğrettiği budur.”
Dhammapada: 183


“Dinin insanın doğasında kökleri vardır.”
Wilhelm von Humboldt


“Dine sahip olmayan hiçbir ilkel topluluk bulunamamıştır.”
William Hawells


“Din Tanrı’yı ve insanlar ı sevmekten başka bir şey değildir.”
William Penn


“Dinin uygun görevi insanın kalbini düzenlemek, davranışlarını insanileştirmek, öfkesinden temizlemek, toplumda düzeni ve itaati sağlamaktır.”
David Hume


“Din hakkında düşünceler doğada tasarlanarak değil, yaşamdaki olaylar sonucunda ortaya çıkan endişeden, insan aklındaki sürekli ümitten ve korkudan doğdu.”
David Hume


“Epikuros’ un sorduğu sorular hala cevaplanmamıştır: Tanrılık kötülüğü ortadan kaldırmayı istiyor mu, yoksa buna gücü mü yok? Gücü var da niyeti mi yok? O zaman kötü niyetli (bedhah) midir? Tanrı kötülüğü kaldırmak için hem güce sahiptir ve hem de istekli midir.? O zaman kötülük niye vardır?”
David Hume


“Din sivil toplumun ve bütün iyi şeylerin temelidir.”
Edmund Burke


“Din niçin mevcuttur? İnsanların birbirlerine mümkün olduğu ölçüde daha az zarar vermesi için, iyilik ve doğruyu yapmaları için, sevgi ve şevkat için, doğruluk için vardır.”
Hintli Budist Asoka


“Komşunu kendin gibi sev.”
İncil, Matthew, 19:19


“Din insan egoizminin tarihi içerisinde anıtsal bir bölüm oluşturur.”
William James


“Tanrı bütün şeyleri iyi yapmıştır. İnsan her şeye karışır ve kötü yapar.”
Jean-Jacques Rousseau


“Hiç kimseyi bir düşünce ile, bir kelime ile ya da bir davranışla incitme; başkalarına karşı iyiliksever ve yardımsever ol; her zaman için geçerli olan iyi bunlardır.”
Mahabharata


“Su damla damla aksa da neticede tencere dolar; ve budala azar azar da olsa öğrendikleri ile kötülükler ile dolar.”
Dhammapada


“Kötülükten kaç, iyilik yap ve aklını temizle. Budaların öğretisi budur.”
Dhammapada: Ayet: 183


“Geçmişteki, günümüzdeki ve gelecekteki bütün dinlerin tek amacı şudur: Ahlak ve vicdana uymak ve içimizdeki ışığın canlı kalmasını ve parlamasını sağlamak.”
Thomas Carlyle


“Komşunun evine tama etmeyeceksin; komşunun karısına, yahut kölesine, yahut cariyesine, yahut öküzüne, yahut eşeğine, yahut komşunun hiçbir şeyine tama etmeyeceksin.”
Tevrat, Exodus 21:17


“Bütün iktidar Tanrı’dan gelir.” (Omnis potestas a deo.)
Saint Paulus


“Hiç kimseyi düşünceyle, kelimeyle veya davranışla incitmemek ve nazik olmak... Bunlar iyinin her zaman sahip olması gerekli görevlerdir.”
Mahabharata


“Hiçbir kimse canlı bir varlığı öldürmesin. Hiç kimse kendisine ait olmayanı almasın. Hiç kimse yalan söylemesin. Hiç kimse içki içmesin. Hiç kimse kötülük yapmasın.”
Buda (Buda’nın Beş Ahlak Kuralı)


“Bizler inançlı olarak doğuyoruz. Bir ağacın elma taşıdığı gibi bizler de inanç taşıyoruz.”
Ralph Waldo Emerson


“İnsan harabeler arasında bir Tanrı’dır.”
Ralph Waldo Emerson


“Bizim yanl ış diye nitelediğimiz dinler bir zamanlar onlara göre doğruydu. O dinler, insanların kötülüklerden kurtulması için vicdanlarını gösteriyordu.”
Ralph Waldo Emerson


“Akl ı ehlileştirmek iyidir... Ehlileştirilmiş bir akıl mutluluk getirir.”
Dahammapada
“Çalmayacaksın.”
Tevrat, Exodus 21:15


“Yeryüzü, güneş, yıldızlar ve evrenin kendisi, birbirinden güzel mevsimler... Hepsi Tanrı’nın varl ığına işarettir.”
Eflatun


“Ateizm ve fanatizm toplumu parçalayacak iki büyük canavardır. Bununla birlikte ateist akl ını muhafaza eder ve kötü davranışlarından kaçınır. Buna karşın fanatik, sahip olduğu deliliğin etkisinin altında eylem ve davranışlarda bulunur.
Voltaire


“Dindeki çoğulculuk, dinin doğasında vardır.”
Friedrich Schleiermacher


“Din yararlı olduğu için değil, insanın ve eşyanın tabiatında var olduğu için gereklidir.”
John Lancaster Spalding


“Tanrılar kötülükleri yeryüzünden kaldırabilir mi veya kaldıracak mı veya istese de kaldırabilir mi; yoksa bunu yapamaz mı, yoksa yapmayacak mı, veya nihayette Tanrılar hem yapabilir ve hem de yapmak istiyorlar mı?.. Eğer Tanrılar yeryüzünden kötülükleri kaldırmak istiyorlar da kaldıramıyorlarsa o zaman onlar her şeye gücü yeten değillerdir. Eğer yapabilirler de, yapmak istemiyorlarsa o zaman onlar iyiliksever değillerdir. Eğer onların kötülüğü kaldırmaya ne güçleri ne de istekleri varsa o zaman onlar ne her şeye gücü yeten, ne de iyilikseverlerdir. Ve son olarak eğer Tanrı’lar kötülüğü kaldırma gücüne sahipseler ve kaldırmayı istiyorlarsa o zaman kötülük nasıl ortaya çıkmıştır?”
Epiküros


“Din bir hastalıktır, fakat asil bir hastalıktır.”
Heraklitus


“Hiç kimse Tanrılar hakkındaki gerçeği bilmez ve asla bilemeyecektir ...”
Xenophanes


“Din bir yanılgıdır ve gücünü bizim iç güdüsel dürtülerimizin hemen uyum göstermesinden alır.”
Sigmund Freud


“Din kitlelerin afyonudur.”
Karl Marx


“İnsan doğası gereği dini bir hayvandır; ateizm sadece aklımıza değil duygularımıza da aykırıdır.”
Edmund Burke


“Ben doğal din ile insan ırkına uygun ahlak ilkelerini anlıyorum.”
Voltaire


“İnsanın alması gereken isim deist olmalıdır. İnsanın okuması gereken kutsal kitap Tanrı’nın yazdığı ve mührünü bastığı ‘Doğa’ kitabıdır. İnsanın sahip olması gereken tek din Tanrı’ya iman etmek ve iyi bir insan olmaktır.”
Voltaire


“İnanç, aklın yokedilmesinden başka bir şey olamaz. İnanç kesinlikle kavranamayacak olan şeylere karşı sessiz bir tapınmadır. Bu nedenle inanç, insanın kendisini inanmazlığa teslim etmesidir.”
Voltaire“Eğer İngiltere’de bir tek din olsaydı, onların despotluğundan korkulurdu. Eğer iki din olsaydı o zaman da birbirlerinin boğazlarını keserlerdi. Çok fazla din olduğu için insanlar barış ve mutluluk içinde yaşıyorlar.”
Voltaire
“Doğal din, bütün vahyedilmiş dinlerin temelidir.”
John Tillotson


“İnsanoğlunun ilk yaradılışında kalbinde yazılı bir doğal din mevcuttur.”
Matthew Tindale


“Her insan doğası itibariyle dini bir varlık olarak doğmuştur; onları yahudi, hıristiyan ya da büyücü yapan aileleridir.”
Kur’an-ı Kerim


“Doğa insanı asla aldatmaz... İnsanı aldatan daima kendisidir.”
Jean Jacques Rousseau


“Organize edilen, kurumsallaştırılmaya çalışılan, insanın iman etmesi gerektiği belirtilen ve dini tören ve usullere bağlanılan bütün dinler içten olmayan eylemlere dönüşürler.”
Harry Emerson Fosdick


“Deizm, Latince ‘deus’ kelimesinden gelir ve Tanrı’ya inanmak demektir ve bu inanç her insanın imanının ilk ilkesi olmalıdır.”
Thomas Paine


“Dindeki çoğulculuk Tanrı’nın isteğine aykırıdır. Bununla birlikte insanın doğasının bir sonucudur.”
John Courtney Murray


“Komşunun yirmi tane Tanrı var demesi ya da hiç Tanrı yoktur demesi bana bir zarar vermez. Ne benim cebime dokunur ne de bacağımı kırar.”
Thomas Jefferson


“Bize yaşam veren Tanrı, özgürlüğü de verdi.”
Thomas Jefferson


“Toplumsal çıkarlar... bütün dinlerin üzerinde anlaştığı (bütün dinlerin hepsi, cinayeti, çalmayı, soygunculuğu ve yalancı şahitliği yasaklar) ahlaki kaidelere dayalıdır. Gayriahlaki olan dini dogmalar ile ilgilenmemeliyiz.”
Thomas Jefferson


“Her mezhep bir ahlaki kontroldür. Rekabet ticarette olduğu gibi din içerisinde de sağl ıkl ıdır.”
W.S. Lander


Kutsal dinlerin hepsi insanın iyiliğe yönelmesini ve kötülüklerden uzaklaşmasını emreder. “Bütün dinlerin amacı aynı, fakat öğretmenleri farkl ıdır.”
Swami Vivekananda


“Dünyadaki dinlerin hepsi gerçeğin ve doğrunun bazı unsurlarını içerir.”
Elbert Hubbard


“Ne mezhep ne de putları biliyorlar. Sadece bütün gücün ve güzelliğin gökyüzünde olduğuna inanıyorlar.”
Christopher Columbus


“Eğer Yunanlılar Phidias sanatı ile Tanrı’yı anıyorlarsa, Mısırlılar hayvanlara ibadet ediyorlarsa ve bir başkası nehire, bir başkası da ateşe ibadet ediyorsa, bu farklı ibadet şekillerine bir hiddetim olmaz; bırak onlar istedikleri gibi Tanrı’ya iman etsinler ve Tanrıyı hatırlasınlar.”
Maximus of Tyre


“Monopol iyi bir yönetim için en büyük düşmandır.”
Adam Smith


“Brahman en üstündür; aydınlatıcıdır ve bütün düşüncelerin ötesindedir. En inceden daha ince, en uzaktan daha uzak, en yakından daha yakındır. O her insanoğlunun kalbindedir.”
Chandogya Upanishad (İdeal Yaşam)


“Din insanların dizlerinde değil kalplerindedir.”
Douglas William Jerrold


“Dünya dinlerini ortadan kaldıracak kadar güçlü bir din mevcut değildir.”
Friedrich Nietzsche


“Hindu dinine göre, din doğmaları içermez. Hindu dinine göre din akıl ve gerçeğe dayalı bir yaşam biçimidir. Gerçek bir kere vahyedilmez ve vahyedilemez. Gerçek sonsuza dek bir gelişme gösterir.”
Harold F. Mazumdar


“Budizm yüzlerce kere hıristiyanlık kadar gerçektir. Problemlere objektif ve sakin bir şekilde çözüm arayan bir mirastır.”
Friedrich Nietzsche


“Önemli olan bütün insan dinlerinde aynı düşünceleri ve kimlikleri bulmaktır.”
Ralph Waldo Emerson


“Budanın bütün öğretileri tek bir kelime altında toplanabilir: Dhamma... Dhamma gerçek demektir, hukuk demektir... Her insanın kalbinde ve aklında olması gereken hukuk. Dhamma doğruluk ilkesidir. Dhamma bütün mevcut şeylerin gerçek doğasıdır.”
Venerable U. Thittila


“Benim ülkem dünyadır, tüm insanlar benim kardeşimdir, iyiyi ve doğruyu yapmak benim dinimdir.”
Thomas Paine


“Serbest devlette, serbest kilise: bu benim idealimdir.”
Count Charles de Montalembert


“Eğer öküzler ve atların elleri olsaydı ve insanlar gibi elleriyle sanat eserleri yapabilselerdi, atlar Tanrı’yı simgeleyen atlar, öküzler de Tanrı’yı simgeleyen öküzler yaparlardı.”
Xenephanes of Colophon


“Din devletten tamamen ayrı tutulmalı, din adamları da politikadan..”
Felicite de Lamennais


“Güçlü ya da zayıf hiçbir yaratığı acıtmayan ve öldürmeyene ben Brahmana derim.”
Dhammapada


“Tanrı’nın varlığı hakkında insanın ikna edilmesi gerekli, fakat Tanrı’nın varlığının ispat edilmesi o kadar gerekli değildir.”
Immanuel Kant


“İçindeki öfke ve nefreti, gurur ve hipokrasiyi hardal tanesi gibi düşüren kimseye ben Brahmana derim.”
Dhammapada


“Bu parlayan olumsuz insan yeryüzündedir ve insanın vücudunda ve ruhundadır. Bu olumsuz insan Brahma’dır.”


Brihad-Aranyaka Upanishad
“Bir insan örgülü saça sahip olmasıyla, ailesi dolayısıyla ya da doğmak suretiyle bir Brahmana olamaz. İçinde doğruluk ve dürüstlük olan kimse mübarektir ve işte o Brahmana’dır.”
Dhammapada


“Dinle ilgili bütün meseleler devletin faaliyet alanının dışındadır; din adamlarının seçimi, genel olarak ibadet ile ilgili tüm hususlar devletin kontrolü dışında tamamen ilgili toplulukların serbest değerlendirmesine bırakılmalıdır.”
Wilhelm von Humboldt


“Din bir vicdan meselesidir. Herkes vicdanının emrine uymakta serbesttir. Biz dine saygı gösteririz... Biz sadece din işlerini devlet ve millet işleriyle karıştırmamağa çalışıyoruz.”
Mustafa Kemal Atatürk


“Din ve mezhep herkesin vicdanına kalmış bir iştir. Hiçbir kimse hiçbir kimseyi ne bir din, ne de bir mezhep kabulüne icbar edebilir. Din ve mezhep hiçbir zaman politika aleti olarak kullanılmaz.”
Mustafa Kemal Atatürk


“Türkiye Cumhuriyeti’nde herkes Allah’a istediği gibi ibadet eder. Hiç kimseye dini fikirlerinden dolayı bir şey yapılamaz. Türkiye Cumhuriyeti’nin resmi dini yoktur.”
Mustafa Kemal Atatürk


“Laiklik asla dinsizlik olmadığı gibi, sahte dindarlıkla mücadele kapısını açtığı için, hakiki dindarlığın gelişmesi imkanını temin etmiştir. Laikliği dinsizlikle karıştırmak isteyenler ilerlemenin ve yükselmenin düşmanları ile gözlerinden perde kalkmamış şark kavimlerinin fanatiklerinden başka kimse olamaz.”
Mustafa Kemal Atatürk


“Efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz. En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır.”
Mustafa Kemal Atatürk


“Bir takım şeyhlerin, dedelerin, seyidlerin, çelebilerin, babaların, dervişlerin arkasında sürüklenen ve falcılara, büyücülere, üfürükçülere talih ve hayatlarını emniyet eden insanlardan mürekkep bir kütleye medeni bir millet nazarı ile bakılabilir mi?”
Mustafa Kemal Atatürk


“Din lüzumlu bir müessesedir. Dinsiz milletlerin devamına imkan yoktur. Yalnız şurası var ki, din, Allah ile kul arasındaki bağlılıktır.”
Mustafa Kemal Atatürk


“Bizim dinimiz en makul ve en tabii bir dindir. Ve ancak bundan dolayıdır ki son din olmuştur. Bir dinin tabii olması için akla, fenne, ilme, mantığa tetabuk etmesi lazımdır. Bizim dinimiz bunlara tamamen mutabıktır.”
Mustafa Kemal Atatürk


“Bilhassa bizim dinimiz için, herkesin elinde bir miyar vardır. Bu miyarla hangi şeyin bu dine muvafık olup olmadığını kolayca takdir edebilirsiniz. Hangi şey ki akla, mantığa menfaatı ammeye muvafıktır, biliniz ki o bizim dinimize de muvafıktır. Bir şey, akla, mantığa, milletin menfaatına, islamın menfaatına muvafıksa kimseye sormayın, o şey dindir. Eğer bizim dinimiz akla, mantığa tetabuk ettiği bir din olmasaydı ekmel olmazdı. Ahir din olmazdı.”
Mustafa Kemal Atatürk


“Her insanın dini, her insanın kendi vicdanına ve inancına terkedilmelidir.”
James Madison


“Papal sistemi içerisinde devlet ve din bir aradadır. Bu sistem kötü bir devlet yönetimine yol açar.”
James Madison


“Bütün dinleri anlayışla karşılar ve reddetmeksizin saygı duyarım.”
Jean Jacques Rousseau


“İnsanın dini ne tapınaklardır, ne altarlar ne de ayinlerdir. İnsanın dini tamamen en üstün olan Tanrı’ya içsel bir ibadet ve ahlak kurallarına sonsuza dek uymaktır.”
Jean Jacques Rousseau


“Kilise devletten, devlette kiliseden ayrılmalıdır.”
Pope Pius IX


“İnsan ve din arasındaki ilişkide, devlet kesinlikle tarafsız bir durumda olma kararl ı l ığında olmal ıdır.”
Tom C. Clark


“Protestanizm adını verdiğimiz şey, gerçek bir serbest düşünce hareketiydi: Dine karşı bir tepki hareketiydi.”
E.W. Howe


“Bizler laik hukuku güçlü bir şekilde oluşturmal ı ve güven altına almal ıyız.
Martin Luther


“Bütün dinlere hoşgörü gösterilmelidir. Her insan cennete dilediği şekilde gitmelidir.”
Frederick II


“Diğer bütün tarikatları kötülemek yasaktır; gerçek inanan kimse, içerisinde fazilet olan bütün şeylere saygı gösterir.”
Hintli Budist Asoka


“Bütün dinlere hoşgörü gösterilmelidir ve yetki sahibi kimselerin yapması gereken şey sadece bir kimsenin diğerine kötü davranmamasını ve herkesin istediği gibi yaşamasını güvence altına almaktır.”
Frederick II


“Yahudilerin aramızda evlerinin olmasına izin verdiğimize göre neden kendi sinagogları olmasına izin vermeyelim.”
John Locke


“İnsanın haklarından ve doğanın imtiyazlarından birisi herkesin kendi inancına göre istediği gibi ibadet etmesidir. Bir insanın dininin bir başkasına zararı dokunmaz. Dinde zorlama olmaz.”
Tertullian


“Dinde zorlama olmaz.”
Kur’an-ı Kerim


“Bir tek ulusal din olmadığı ve olamayacağı için bütün dinler vatandaşların görevlerine bazı doğmalar yüklemediği sürece diğer tüm dinlere hoşgörü göstermelidir.”
Jean Jacques Rousseau


“Biz onların Tanrılarını tanıyoruz ve saygı gösteriyoruz; onlar bizim Tanrılarımızı görmezlikten geliyor.”
Natalie Clifford Barney


“Batıl inanç, insan yapımı dindir.”
John Tyndall


“Hiçbir zümre bir diğerini ya da uyruklarını, belli bir dine girmeleri için zorlamamalı, baskı uygulamamal ı, ya da efendilerine ve amirlerine karşı korumamalı, kollamamalı ve herhangi bir biçimde savunmamalıdır.”
Augsburg Din Barışı Bildirgesi, 25 Eylül 1555


“Batıl inanç ve din ne ise astroloji ve astronomi arasındaki ilişki de odur. Akıllı annenin aptal kızı gibi...”
Voltaire


“Batıl inanç zayıf akılların dinidir.”
Edmund Burke


“Anthropomorphism, inanan insanın batıl inançtan asıl inanca doğru seyahat ettiği bir yoldur.”
W.R. Matthews


“Agnostisizm, insan aklının bilgiye ulaşma gücünü reddeder... Agnostisizm din teorisi ile ilgili değil, bilgi teorisi ile ilgilidir.”
Richard Downey

 

 

 

 


 

 
Ana Sayfaya Dönmek İçin Tıklayın 

  www.aymavisi.org  
 

 

 

 

Felsefe

 

 

 

 
 + Büyüt | - Küçült