Budist Vecizeleri (Dhammapada)

 

1

ZIT YOLLAR

1. Bugünkü yaşamımız dünkü düşüncelerimizin, yarınki yaşamamız da bugünkü düşüncelerimizin eseridir: Yaşam aklın eseridir.

Tıpkı bir araba tekerleğinin arabayı çeken atları izlemesi gibi, saf olmayan bir akıllar konuşan ve davranan kişiyi de acı çekme izler.

2. Bugünkü yaşamamız dünkü düşüncelerimizin, yarınki yaşamamız da bugünkü düşüncelerimizin eseridir: Yaşam aklın eseridir.

Tıpkı gölgesinin bir insanı izlemesi gibi, saf olan bir akılla konuşan ve davranan kişiyi de sevinç izler.

3. «Bu kişi bana hakaret etti, şu kişi bana zarar verdi, şu kişi beni yendi» şeklinde düşünen kişiler, hiçbir zaman nefretten kurtulamazlar.

4. Nefretten ancak (bu şekilde düşünmeyen kişiler kurtulabilirler.

5. Çünkü nefret, nefretle değil ancak sevgiyle yokedilebilir. Bu ölümsüz bir kanundur.

6. Çoğu insan uyum içinde yaşamak için bu dünyada bulunduğumuzu bilmez. Bunu bilen kişiler hiçbir zaman birbirleriyle çatışmazlar.

7. Ruhu uyum içinde olmayan, ne yediğini düşünmeyen, sadece zevkleri için yaşayan, fazilet sahip; olmayan tembel kişiler, zayıf bir ağacın rüzgarın etkisi altında olması gibi, MARA’nın —bencil günahların etkisi altındadır.

8. Fakat ruhu uyum içinde olan, ölçülü şekilde yiyen ve oruç tutan, sadece zevkleri için yaşamayan, inançlı ve fazilet sahibi kişiler, büyük bir kayanın rüzgarın etkisi altında kalmaması gibi, hiçbir zaman bencil günahların etkisi altında kalmazlar.

9. Ruhu arınmamış, kendisiyle uyum kuramamış ve gerçeğe ulaşamamış bir insan kutsal elbiseyi giymeye hak kazanmamış bir kişidir.

10. Ancak tüm günahlardan arınmış, gerçeğe ulaşmış, kendisiyle uyum kurmuş, fazilet sahibi bir insan o elbiseyi giyebilir.

11. Görünüşler dünyasını gerçek kabullenen ve bunun dışında bir gerçek olmadığını düşünen insanlar, hiçbir zaman Gerçeğe ulaşamazlar Onlar yalnız düşünce yolunda kaybolmuş kişilerdir.

12. Ancak bu görünüşler dünyasının gerçek olmadığını bilen kişiler kesinlikle Gerçeğe ulaşırlar. Onlar doğru düşünce yolunda emin adımlarla yürüyen kişilerdir.

13. Çatısındaki kiremitleri kötü dizilmiş bir evin damından yağmur suları nasıl akarsa, bencil istemler de kötü eğitimli bir akıldan öylesine geçer.

14. Fakat eğitimli bir akıldan bencil istemelerin hiçbiri geçemez.

15. Kötülük yapan insan bu dünyada da öte dünyada da acı çeker. Yaptığı yanlışları gördüğü zaman acı çeker ve ağlar.

16. iyilik yapan kişi bu dünyada da öte dünyada da mutlu olur. Yaptığı iyilikleri gördüğü zaman Mutluluk duyar ve sevinir.

17. Kötülük yapan kişi her iki dünyada da acı çeker. «Ben kötülük yaptım» diye ağlar ve üzüntü yolunda gider.

18. İyilik yapan kişi her iki dünyada da seviniz. «Ben iyilik yaptım» diye mutluluk duyar ve sevinç yolunda gider.

19. Kutsal sözleri öğrenip de onları yaşamında uygulamayan düşüncesiz kişi kutsal yaşamın sevincine ulaşamaz: o insan efendisinin sığırlarını güden bir sığırtmaç gibidir.

20. Bunun yanı sıra birkaç kutsa! söz bildiği halde bunları yaşamında uygulayan, eğilimlerden, nefretten, yanılgılardan kurtulmuş, doğru görüşlere ve özgür bir akla sahip olmuş, bu dünyaya ve öte dünyaya olan tüm tutkulardan kurtulmuş kişiler vardır: işte böyle insanların yaşamı kutsal bir yaşamdır.

 

2

Gözlemcilik

21. Ölümsüzlüğün yolu gözlemciliktir: gözlemci olmamak ta ölüme giden yoldur, Gözlemci olan kişiler hiçbir zaman ölmezler: gözlemci olmayanlar ise zaten ölüdürler.

22. Saf bir akılla bu gerçeği gören, akıllı ve daima gözlemci kişiler, gözlemciliğin sevincini. Büyüklük yolunun sevincini duyarlar.

23. Yüksek ve derin düşünce içinde yol alan kişiler, sonunda en yüksek huzur ve sonsuz sevinç olan NİRVANA’YA ulaşırlar.

24. Yüksek amacını hiçbir zaman unutmayan, davranışları saf ve kendine hakimiyet içinde olan inançlı ve gözlemci kişi, sonunda görkemli bir yaşama ulaşır.

25. Bilge kişi inanç!: ve gözlemci olmakla, kendine hakim ve kendisiyle uyum içinde olan bir kişi olmakla, ruhunu pis suların ulaşamayacağı bir yere ulaştırır.

26. Aptal ve cahil insanlar dikkatsiz ve hiçbir zaman gözlemci olmayan kişilerdir; ancak gözlemci bir yaşam süren kişiler onun değerini bilirler.

27. Asla dikkatsizliğe teslim olmayın; aşağılık zevklere ve şehvete boyun eğmeyin. Çünkü ancak derin düşünce dünyasında yaşayan gözlemci kişiler sonunda en yüksek sevince ulaşırlar.

28. Gözlemci bir kişi olmakla düşüncesizliği yenen bilge kişi, acılardan kurtulup hikmet sarayına ulaşmış ve acı içinde yüzen insanları görebilen bir kimsedir. Şayet bu kişi, bilge olduğu kadar kuvvet sahibi bir insan da olursa, acılar içinde yüzen birçok akılsız kişiyi de karanlıklardan kurtarabilir.

29. Kör olan birçok insan arasında gözlemci olan tek bir kişi, hızlı koşan bir at gibi, yavaş olan kişileri geride bırakarak yarışı kazanır.

30. Indra, gözlemciliği sayesinde tanrıların en büyüğü oldu, ve bu nedenle tüm diğer tanrılar gözlemciliği övüp düşüncesizliği kötülediler.

31. Düşüncesizlikten korkan ve gözlemciliğin sevincine ulaşmış, bir münzevi, karşısına çıkan tüm engelleri yakan bir ateş gibi yol alır.

32. Gözlemciliğin sevincine ulaşmış ve düşüncesizliğe korku ile bakan bir münzevi, kesinlikle zafere ulaşır. O kişi NİRVANA’NIN çok yakınındadır.

 


3

AKIL

33. Akıl, hareketsiz duramayan, daima hareket halindeki, ele geçirilmesi ve zaptedilmesi çok zor olan bir kuvvettir: Bilge kişi zihnini düzene sokar ve kontrolü altına alır.

34. Denizden alınıp karaya atılan bir balık nasıl yaşamak için çırpınırsa, akıl da ölümün pençesinden kurtulmak için öylesine mücadele eder.

35. Akıl kararsızdır, hoşlandığı hayallerin peşinden koşup durur onu ele geçirebilmek gerçekten zordur. Ancak bu gücü kontrol atına almanın çok büyük yararları vardır. Kendini kontrol altına almanın çok büyük yararları vardır. Kendini kontrol altına almış bir akıl, büyük bir sevinç kaynağıdır.

36. Akıl görünmeyen ve anlaşılmayan bir güçtür, o «hoşlandığı hayallerin peşinden koşup durur; fakat bilge kişi onu kontrolü altına alır. Çünkü kontrol altına alınmış bir zihin büyük bir sevinç kaynağıdır.

37. Nesnel olmayan ve bilincin içine gizlenmiş oton akıl tek başına uzak mesafelere gidebilir. Zihinlerini uyumlu 'bir düzene sokan kişiler, ölümün zincirlerinden kurtulmuşlardır.

38. Zihni, inancı ve huzuru değişken olan kişiler. Gerçeğe giden yolu bilmeyen kişilerdir. Ve o kişiler hiçbir zaman hikmet doyumuna ulaşamazlar.

39. Ancak zihnini kontrol altına almış, tutkulardan kurtulmuş, iyinin ve kötünün üstüne yükselmiş huzur içindeki kişiler, uyanık ve korkudan kurtulmuş kişilerdir.

40. Bu bedenin kolayca kırılabilen bir kavanoza benzediğini idrak eden ve bu nedenle zihnini bir «kale gibi kuvvetlendiren kişi, MARA ile yani tüm günahkar tutkularla mücadele eder. O insan zafer üstüne zafer kazanır. Uyanık bir kişidir o.

41. Ne kadar üzücü! bir gün bu beden de, bir kenara atılmış bir kütük gibi, cansız olarak yere serilecek

42. Bir insana başka bir kişi zarar verebilir ve başka bir kişi ondan nefret edebilir; ancak yanlış şekilde yönetilen kendi zihninden başka hiçbir kimse, o insana daha fazla zarar veremez.

43. Bir insana, anası, babası veya bir yakını gerçekten birçok iyilikler yapabilir; ancak hiçbiri o kişinin doğru olarak yönetilen kendi zihninin yaratabileceği iyiliklerden daha büyüğünü gösteremez.


 

4

YAŞAM ÇİÇEKLERİ

44. Bu dünyayı, tanrıların dünyasını, acı ve ölüm dünyası YAMA'yı kim zaptedecek? Mükemmellik yolu DHAMMAPADA'yı kim bulacak?

45. Bu dünyayı, tanrıların dünyasını ve YAMA dünyasını ancak bilge bir kişi zaptedebilir. Ve yine ancak bilge bir insan, dünyanın en güzel çiçeğini bulan bir kişi gibi, DHAMMAPADA'yı —mükemmellik yolunu bulabilir.

46. Ancak bu bedenin bir köpüğe, bir serapa benzediğini bilen kişi, duygusal tutku çiçeklerinin içine gizlenmiş olan ölüm kralı MARA'nın sivri oklarından kurtulabilir. Yolunda yürüyen kişi olur.

47. Bir araya geldikleri zaman, koca bir şehri yerledir edebilecek bir sele benzeyen, bu duygusal tutku çiçeklerini toplayan akılsız kişiler sonunda ölümün ellerine düşerler.

48. Ve her şeyin sonu olan ölüm, isteklerine karşı sürek'i açlık duyan ve bu nedenle duygusal tutku çiçeklerini toplayan insanın da sonu olur.

49. Bilge kişi yaşamını, bir çiçeğin özünü alıp onun kokusuna ve güzelliğine zarar vermeksizin uçup giden bir arı gibi sürdürür.

50. Başkalarının hatalarını, yaptıklarını veya yapmadıklarını değil kendi hatalarınızı, kendi yaptıklarınızı ve yapmadıklarınızı düşünün.

51. Meyvesiz sözler söyleyip, söylediklerini yaşamında uygulamayan kişi, güzel ve renkli gözüken fakat kokusu olmayan bir çiçeğe benzer.

52. Ve ancak, az da oisa meyvesi olan sözler söyleyen ve onları yaşamında uygulayan kişi, kokusu ve rengi olan güze' bir çiçek gibidir.

53. Nasıl ki büyük bir çiçek yığınından birçok çelenkler yapılabilirse, ölümlü bir insanın da yapabileceği birçok iyi işler vardır.

54. Sandal ağacı olsun, yasemin veya zakkum olsun, hiçbir çiçeğin kokusu rüzgara karşı yayılamaz; fakat faziletlerin kokusu hiçbir engel tanımadan her yere yayılır ve dünyanın öte ucuna dahi ulaşabilir.

55. Sandal ağacının, yaseminin ve zakkum çiçeklerinin kokusu kaybolucudur; ancak faziletlerin kokusu hiçbir zaman yok olmaz.

56. Tüm çiçeklerin kokulan çok uzak mesafelere kadar ulaşamaz; fakat faziletlerin kokusu öte dünyalardan bile duyulabilir. Onların kokusu tanrılara has bir kokudur.

57. Ölüm kuvveti MARA, Gerçeğin ışığıyla aydınlanmış ve özgürlüğe ulaşmış faziletli kişinin karşısına çıkamaz.

58. Çöpler altında kalmış bir tohum yine de asıl gelişir ve çiçek açarsa. Buddha’yı izleyen gerçekten uyanık olan kişinin saf ışığı, diğer insanlar arasında öylesine gelişir ve çiçeklenir.

 


5

Aptal Kişi

60. Gece, uyanık kişi için ne kadar uzundur; yol yorgun kişi için ne kadar uzundur; Ölümle son bulan yaşam yolculukları da doğru yolu bulamayan aptal kişi için ne kadar uzundur.

61. Şayet büyük yaşam yolculuğunda, kişi daha iyi veya en az kendisi kadar iyi olan bir yoldaş bulamazsa, üzülmemeli ve sevinç içinde yoluna yalnız devam etmelidir. Çünkü aptal bir insanın yoldaşlılığının ona yararı değil zararı dokunur.

62. Aptal kişi «Benim servetim şu kadardır, çocuklarım şunlardır» diye övünüp durur. Fakat, aslında o değil onların, kendisinin dahi sahibi değildir.

63. Kendini akıllı sanan kişi aslında aptal bir insandır; aptallığını görebilen kişi ise hiç olmazsa o konuda akıllı olur.

64. Bir kaşık nasıl ki içine girdiği çorbanın tadını alamazsa, tüm yaşamını bilge kişilerle geçiren bir aptal da hikmet yolunu bulamaz.

65. Halbuki, uyanık ve görmesini bilen bir insan bilge bir kişi ile sadece bir an için dahi beraber bulunsa, dilin çorbanın tadını hemen duyması gibi, derhal hikmet yolunu bulur.

66. Akıllı olduğunu sanan kişi yaşamını kendi kendine düşman olarak sürdürür ve daima sonunda acı meyveler veren yanlış eylemlerde bulunur.

67. Pişmanlık duyulduğu zaman, o eylem iyi yapılmamıştır ve o zaman kişi gözyaşları içinde yanlış eyleminin acı meyvelerini toplamak zorunluğundadır.

68. Yapılan bir eylemden pişmanlık duyulmadığı zaman, o eylem doğru yapılmıştır ve o zaman kişi sevinç içinde eyleminin tatlı meyvelerini toplayabilir.

69. Aptal kişi için, acıyı getiren sonuçlar ortaya çıkıncaya kadar yanlış davranışlar tatlı gibi görünür; ancak sonuçlar ortaya çıktığı zaman, aptal kişi yanlış davranışlarının acı meyvelerini yemek zorundadır.

70. Sadece birkaç zeytin tanesi yiyerek aylarca oruç tutan aptal bir insanın değeri, düşünceleri gerçekle beslenen bilge bir kişinin değerine hiç bir zaman ulaşamaz.

71. Taze süt nasıl ki hemen ekşimezse, yanlış bir davranışın sonucu da derhal ortaya çıkmayabilir. Ancak o davranışın meyvesi küller altında kalmış bir ateş gibidir; ortaya çıktığı zaman kişiyi yakar.

72. Şayet bir insanın aptallığı artarsa, bu gelişme onun kendi zihnine zarar vermesine neden olur ve o kişinin kaderi öncekinden daha kötü olur.

73. Çünkü aptal kişi şöhret sahibi olmak ister, herkesten sevgi ve saygı görmek ister.

74. İsteklerle ve gururla dolu olan aptal kişi. «Şu işi herkes benim yaptığımı zannediyor, herkes yapacağı ve yapmayacağı şeyleri bana soruyor» diye düşünür.

75. Dünya zenginliklerine giden bir yol vardır ve NİRVANA’YA giden bir yol vardır. Buddha’yı izleyen kişiler şan ve şöhret tutkusuna kapılmadan özgürlüğe ulaşmak için çalışırlar.

 

6

BİLGE KİŞİ

76. Senin yüzüne karşı hatalarını söyleyen kişiye, sana gizli bir hazineyi gösteren, yaşam tehlikelerini gösteren bilge bir insan olarak kabul et. O kişiyi izle: onu izleyen kişi kötülük değil iyilik görecektir.

77. Onun sana ikazlarda bulunmasına, ders vermesine ve yanlış olan şeyden seni menetmesine izin ver. İyi olan kişiler onu sevecek, kötü olan kişilerse ondan nefret edeceklerdir.

78. Ruhu çirkin olan kişilerle arkadaş olma; kötü ruhlu kişilerle dolaşma. Ruhu güzel olan arkadaşlar edin; ruhu iyi olan kişilerle dolaş.

79. Gerçek sularını içen kişi, zihni sükûn içinde sevinç içinde kalır. Bilge kişi onların tadını büyüklerin açıkladığı Gerçeğin içinde, DHAMMA’da bulur.

80. Su yolları yapan kişiler suları kontrolleri altına alırlar; okçu oklarını düz ağaçtan yapar; marangozlar ağaçları nasıl kullanacaklarını bilirler; ve bilge kişiler kendi zihinlerini kontrol ederler.

81. Rüzgar büyük bir kayayı nasıl yerinden oynatamazsa, yapılan övgüler ve suçlamalar da bilge kişiyi yerinden oynatamaz.

82. Dhamma’nın sözlerini işittiği zaman, bilge kişinin ruhu bir gölün suları gibi saf, derin ve huzur dolu olur.

83. İyi insanlar her zaman tüm sevgilerini, ilgilerini gerçeğe verirler. Kutsal kişi arzu nesneleri üzerinde boş düşüncelerle kafa yormaz. Zevk veya acı verici durumlar oluştuğu zaman, bilge kişi bu duyguların ötesinde kalır.

84. Kendisi veya başkaları için istekleri olmayan kişi, doğruluğun başarılarını kendi başarılarından çok önde ve üstün tutar, o kişi görkem sahibi, dürüst ve bilge bir kişidir.

85. Zaman ırmağını birkaç kişi geçer ve NİRVANA’YA ulaşmaya muktedir olabilir. İnsanların çoğu ırmağın kenarında aşağı yukarı dolaşıp durur.

86. Fakat kanunu tanıdıkları zaman kanun yolunu işleyen kişiler, diğer kıyıya ulaşırlar ve ölümün ötesine giderler.

87. Karanlık yolu geride bırakarak aydınlık yolu izleyen bilge kişi dünya yaşantısını terkederek özgür bir yaşama gider.

88. O kişi en yüksek sevince ulaşır, tutkulardan, istemlerden ve zihnini karartacak her şeyden kurtulur.

89. Aydınlığa giden yolları öğrenmiş, bütün tutkuların ve ihtirasların karanlığından kurtulmuş kişiler, bu ölümlü yaşam süresince dahi NİRVANA'ya ulaşabilirler.

 

 

 

 


 


Ana Sayfaya Dönmek İçin Tıklayın 

  www.aymavisi.org  
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 + Büyüt | - Küçült  
Felsefe