Kişisel Gelişim

 

 

Evet İle Hayır’ın Birlikteliği

William Ury


Bir ağacın önerisi;

“Dik ve gururla durun

Köklerinizi toprağın en derinine gömün

Kendinizden yüce bir kaynağın ışığını yansıtın

Uzun süreli düşünün

Desteksiz kalmayın...

Esnek olun

Köklerinizi daima hatırlayın

Ve manzaranın tadını çıkarın!”

-Ilan Shamir

Merkezi Florida’da olan Citrix Systems adlı orta büyüklükte, öncü bir bilgisayar yazılım şirketi, güçlü bir ortağına Hayır demek zorunda kalmıştı; bu yalnızca bir ortak değil, dünyanın yazılım deviydi. 0 dönem Microsoft, Citrix’in ortağı ve hisselerinin de yüzde altmış birinin sahibiydi. 1997 yılının Şubat ayında bir gün, Microsoft kendi yazılım programını piyasaya sürerek, Citrix ile doğrudan rekabete girmek istediğini ilan etti. Haber yayılmaya başlayınca, Citrix’in hisse senetleri bir günde yüzde altmış iki değer kaybına uğradı ve şirket bir anda piyasadan silinme tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Böylesine küçük bir şirket, Microsoft ile nasıl boy ölçüşebilirdi? Çalışanlar paniğe kapıldı, işlerini kaybedebilirlerdi. Müşteriler, yazılımları için kimden hizmet alacakları konusunda endişelendiler. Hissedarlar hisselerini sattı.

Ancak Citrix’in yönetim kurulu başkanı ile icra kurulu başkanı diğerleri gibi paniğe kapılmak yerine, balkona çıkıp hazırlıklara başladılar. İlk iş olarak Evet'lerini açığa çıkardılar kendi özellikleri ve tutkuları olan yazılımı devam ettirmek istiyorlardı. Esas istedikleri, işe Microsoft ile birlikte devam etmekti. Bu yüzden Microsoft’un vermiş olduğu kararı tersine çevirmenin bir yolunu aradılar bir başka deyişle, Hayır demeye karar verdiler.

Citrix, ikinci adım olarak Hayır’ına yetki verdi. Microsoft’u vermiş oldukları karardan döndüremeyeceklerini aşağı yukarı tahmin ettiklerinden, kendilerine bir B planı yarattılar Microsoft’a kafa tutmak. B Planlarını güçlendirmek için, şirketin rezervindeki 175 milyon doları kullanmaya karar verdiler. Ardından, şirketin icra kurulu başkanı, ülkenin dört bir köşesine seyahat ederek önemli müşterilerini, hizmetlerini sürdürecekleri konusunda rahatlattı. Müşterilerinin hepsi de onlarla yola devam edeceklerini söylediler.

Bu arada yönetim kurulu başkanı, doğrudan Microsoft ile görüşmelere başladı. Evet’e giden yolda, onlara gereken saygıyı nasıl gösterebilirdi? Microsoft’un teknik zihinlere büyük önem verdiğini bildiğinden, Microsoft’un merkezinin olduğu şehre giderken, şirketin en değerli elemanlarım yanında götürdü. Burada tam dört apartman dairesi kiraladı ve onları bu ortaklık anlaşmasını feshetmeye iten nedenlerin ne olduğunu öğreninceye dek şehirden ayrılmayacaklarını Microsoft’a bildirdi. Bu çok önemli bir saygı belirtisiydi.

Citrix çok iyi hazırlanmıştı ve Olumlu Hayır’larını dile getirmeye hazırdı. Olumlu Hayırlarının etkenleri ortadaydı. Bu işte kalma arzularına Evet! dediklerini belirttiler, Microsoft’un Citrix ile olan ortaklık anlaşmasını bozmasına Hayır dediler ve hem Citrix’i, hem Microsoft’u memnun edecek, hem de yazılım piyasasında birlikte çalışmaya devam edebileceklerini sağlayacak tarzda yeni bir anlaşmaya Evet? demeyi önerdiler.

Olumlu Hayır’larını dile getirdikten sonra, Citrix yoluna devam etmeliydi. “Sanırım bizimle ne yapacaklarından tam olarak emin değildiler,” demişti Citrix’in arabulucularından biri, “çünkü ne pes ediyor, ne de çekip gidiyorduk.” Evet'lerine sadık kaldılar ve ortaklarını can kulağıyla dinlediler. Ardından, Microsoft’a onay konuşması testini uygulamak suretiyle ve onlara yeni bir yazılım geliştirmek için ne kadar zamana birkaç ay ya da bir yıl ihtiyaçları olduğunu sorarak Hayırlarının altını çizdiler.

Bu süre içinde de, Evet için pazarlık etmeyi sürdürdüler. Microsoft’un esas amacı, yeni ve önemli yazılımların gelişimi konusunda söz sahibi olmak olduğundan, Citrix’in karşılaştığı zorluk, Microsoft’a bu gücü sağlarken, bir yandan da özerk bir şirket olarak çalışmaya devam edebilmekti. Microsoft’un ihtiyaçlarını dinleyen Citrix yetkilileri, her iki şirkete de yarayacak bir çözüm geliştirmek için çalıştılar. Ayrıca Microsoft’un verdiği karardan dönme sürecini kolaylaştırmak ve kararından döndüğü için küçük düşmemesini sağlamak adına ellerinden geleni yaptılar. Bu şartlar altında Microsoft, anlaşmayı kabul ettiği takdirde güvenilir bir ortak olarak ününü koruyabilecekti.

Sonuçta, Citrix’in çabaları karşılıksız kalmadı. On hafta süren yoğun pazarlıklar sonunda, Microsoft Citrix ile rekabete girişmek yerine, onlarla çalışmaya devam etmeye karar verdi. Ortaklaşa yaptıkları bir toplantıda, her iki şirket de kendi açılarından kazançlı bir anlaşmaya imza attıklarını belirttiler. İşte bu, önerinizi kabul eden birinin ağzından duymak istediğiniz bir konuşmadır.

Sonraki on yıl boyunca Citrix ile Microsoft yakın ortak olarak çalışmaya devam ettiler. Bu örnekte de görüldüğü gibi, karşı tarafın sizden çok daha güçlü olduğu durumlarda bile, Hayır diyerek, yine de Evet’e ulaşabilmek mümkündür. Bu işin sırrı, Pozitif Hayır’da gizlidir.

EVET İLE HAYIR’IN EVLİLİĞİ

Olumlu Hayır, bir dildeki en önemli iki sözcüğün Evet ile Hayır'ın evliliğini simgeler.

Bugün yaşadığımız en önemli sorunlardan biri, Evet’lerimiz ile Hayırlarımızın boşanmış olmalarıdır. Hayır’sız bir Evet, yatıştırmadır; Evet’siz bir Hayır ise savaş. Hayır’sız bir Evet insanın memnuniyet duygusunu yok eder, öte yandan Evet’siz bir Hayır aranızdaki ilişkiye zarar verir. Evet’e ve Hayır’a birlikte ihtiyaç duyarız. Evet, toplumun anahtar sözcüğüdür, Hayır ise kişiselliğin. Evet, iletişimin sözcüğüdür, Hayır ise korumanın. Evet, barışın sözcüğüdür, Hayır ise adaletin.

Asıl sanat, bu ikisini Evet ile Hayır’ı düzgün bir şekilde birleştirmeyi öğrenmektir. Değerli anlaşmalara ve karşınızdaki ile olan ilişkinize zarar vermeden, çıkarlarınızı savunup ihtiyacınız olanı elde etmenin sırrı budur işte.

Pozitif Hayır’ın başarmaya çalıştığı şey de budur.

POZİTİF HAYIR’IN ALIŞTIRMASINI YAPMAK

Bir dağ motelindeki odamda oturmuş bu kitabı yazarken, gözüm duvardaki Sigara İçilmez tabelasına takıldı.

TÜM KONUKLARIMIZIN RAHATINI SAĞLAMAK AMACIYLA,

BU ODADA SİGARA İÇİLMEMEKTEDİR.

SİZDEN, SİGARA ODAMIZDA, YANİ AÇIK HAVADA SİGARA İÇMENİZİ RİCA EDİYORUZ! TEŞEKKÜRLER!

Bu Hayır, Pozitif Hayır’ın üç temel bölümüne de sahiptir. Motel sahiplerinin temel Evetlerini (Tüm konukların rahatını sağlamak) barındırmaktadır. Hayır’ı gayet sıradan bir gerçek gibi dile getirmektedir. (Bu odada sigara içilmemektedir). Hemen ardından yapıcı ve somut bir Evet? önermektedir. Ve mesaj bir saygı notu (teşekkürler) ile tamamlanmaktadır.

Tıpkı motel sahiplerinin içgüdüsel olarak bildiği gibi, hepimiz Pozitif Hayır’ın temel öğelerinden haberdarızdır. Bunun adı sağduyudur ya da Hayırlarımızın birçoğu bu kadar basit bir yöntemi izleyemediğinden, adı belki de sol duyudur! Benim tek arzum, bu kitapta öğretilen Evet! Hayır. Evet? yönteminin, olumlu ve etkili bir biçimde Hayır demek konusunda size yardımcı olabilmesidir.

Pek çok zorlukta olduğu gibi, burada da hazırlık ve alıştırmanın yardımı olacaktır. İşin aslı, bu yönteme alıştıktan sonra, hazırlık aşamanız giderek kısalacak ve en sonunda da birkaç saniyeden fazla sürmeyecektir. Ama genel olarak, ne kadar iyi hazırlanırsanız, o kadar iyi bir sonuç elde edersiniz.

Öncelikle, tüm dikkatinizi nasıl Hayır diyeceğinize yoğunlaştırın. Genel eğiliminiz sineye çekmek mi, saldırmak mı, sakınmak mı, yoksa üçünün bir birleşimi mi? Ne zaman Hayır dediğinize ve ne zaman demediğinize dikkat edin. En büyük zorluğu kiminle yaşıyorsunuz; patronunuzla, çocuklarınızla ya da yaşlı ebeveynlerinizle mi? Sağlıksız Evet’lerinizi ve sağlıksız Hayırlarınızı gözlemleyin. Neyin işe yaradığını ve neyin yaramadığını inceleyin. Sonra yeniden deneyin.

Sürekli tekrar edin. Önem verdiğiniz bir konuya günde en az bir kez Hayır demek iyi bir alıştırmadır. İçinizde sineye çekenleriniz varsa, huzursuzluk yaratma ya da karşınızdakini mutsuz etme korkusunu üzerinizden atabilmeniz çok önemlidir. Sizin için gerçekten önemli bir konu olduğunda Hayır demeye hakkınız olduğunu ve bunun kendinize karşı göreviniz olduğunu aklınızdan çıkartmayın.

Eğer bu konuda güçlük çekiyorsanız, kendinize bir çalıştırıcı bulun ve alıştırmalara devam edin. Eğer önemli bir konuşma ya da bir sunum yapmanız gerekseydi, kuşkusuz alıştırma yapardınız. Patronunuza, bir müşterinize, eşinize ya da çocuğunuza Hayır demek, şimdiye dek yaptığınız konuşmaların en önemlisi olabilir. O halde, bir arkadaşınızın ya da meslektaşınızın üzerinde deneme yapın, tepkilerini ölçün, tarzınızı geliştirin ve yeniden deneyin. Karşınızdakinin, Hayır’ınıza verebileceği farklı tepkileri önceden tahmin etmeye çalışın ve her biri için bir yanıt hazırlayın. Arkadaşınız, diğer kişinin rolünü üstlenebilir, siz de kışkırtma ya da baskıya dayanabilme alıştırması yapabilirsiniz. İnsanların, kendi çıkarları uğruna sizi nasıl kullanabileceklerini gördükten sonra, gerçek deneyimlerinizde onlara tahammül etmeniz kolaylaşır.

Bu süreçte arkadaşlarınızdan destek alın. Onlara önemli bir Hayır demeniz ve Hayır’ınıza sonuna kadar sadık kalmanız gerektiğini anlatın. Sözünüzde durun. Arkadaşlarınız, Hayır deme sürecinde yaşayacağınız duygusal direnişe ve çevresel baskılara dayanmanız konusunda size yardımcı olabilirler.

Eski huylarınızı değiştirmek vakit alabilir. Neyse ki hepimiz, günlük yaşantımız içinde, türlü olaylara Hayır deme fırsatını buluruz. Bunu bir alıştırma gibi düşünün. Olumlu Hayır kasınızı geliştirmeye çalışıyorsunuz. Günlük alıştırmalarınız sayesinde kasınız giderek güçleniyor ve sertleşiyor. Alıştırma ve düşünce gücü sayesinde herkes Hayır deme sanatında başarı elde edebilir.

HAYIR’I BİR ARMAĞAN GİBİ SUNMAK

Kimi zaman Hayır demek çok basit bir şeymiş gibi görünebilir, oysa zaman içinde, gerek kendi hayatımızda, gerekse etrafımızdakilerin hayatında, gerekse toplumsal hayatta büyük farklılıklar yaratabilir.

Pozitif bir şekilde Hayır demekle kendimize kesinlikle bir armağan veririz. İstediğimiz bir şey için kendimize yer ve zaman yaratırız. Değer verdiğimiz şeyleri korumuş oluruz. Olayı lehimize çeviririz ve tüm bunları yaparken de, arkadaşlarımız, meslektaşlarımız ve müşterilerimizle ilişkimizi sürdürürüz. Kısacası kendimize karşı dürüst davranırız. Pozitif Hayır demeyi günlük yaşantımızın vazgeçilmez bir parçası haline getirerek yaşam kalitemizi, işteki başarımızı ve evdeki mutluluğumuzu arttırırız. Bu, kendimize vermemiz gereken bir armağandır.

Hayır’ınız, karşınızdakine verdiğiniz bir armağan da olabilir. “Bana Evet de, bana Hayır de, ama bana hemen de,” bu çoğu zaman karşımdakilerden duyduğum bir nakarattır. Karşımızdakiler çoğu kez, kararsızlık ve belirsizlik yerine, açık ve belirgin bir cevabı tercih ederler, bu cevap Hayır olsa bile. Hayır cevabı yollarına devam etmelerine ve kendi kararlarını vermelerine yardımcı olur.

Aslında pozitif Hayır bizi karşımızdaki ile yakınlaştırır ve aramızdaki ilişkinin daha dürüst ilerlemesini sağlar. Eğer gerçeği söylemezsek Hayır’ımızı karşımızdakinden giderek uzaklaşırız, çünkü aramızda her zaman için söylenmemiş bir şeyler kalır. Karısıyla geçici bir süre ayrı yaşayan bir arkadaşım şöyle demişti: “Yeniden bir araya gelebilmek için çözülmeye ihtiyacımız vardı.” Ve neticede yeniden bir araya gelebileceklerini gördüler, üstelik çok daha sağlıklı bir ilişkiyle. Dürüst ve saygılı bir Hayır, her iki taraf için de yararlıdır.

Hayır demek, yalnızca kendimiz ve karşımızdaki için değil, daha geniş toplum için de bir armağandır. Bir an için Olumlu Hayır’ın standart olarak kabul edildiği istisnasız bir dünya düşününün.

Ev yaşantısında, çocuklarına saygılı bir biçimde Hayır diyebilen anne babalar, çok daha az kavgaya şahit olurdu; bununla birlikte, katı ama saygılı sınırlar içinde büyüyen çocukları da daha az şımartılmış ve çok daha mutlu olurdu. Evlilik ya da arkadaşlık ilişkilerinde sorun yaşayanlar, ilişkilerinin başarıya ulaşması için daha fazla şansları olduğunu görürlerdi.

İş ortamında Hayır demeyi bilen müdürler ve yöneticiler, şirketlerinin stratejik açıdan başarılı olmasını sağlarlardı. Dahili müşterilere sürekli olarak Hayır demek zorunda kalan muhasebe ya da insan kaynakları bölümlerinde çalışanlar, şirketin başarısına daha etkili bir şekilde katkıda bulunurlardı. Satış bölümündekiler, müşterilerine ne zaman ve ne şekilde Hayır demeleri gerektiğini bilirlerdi üstelik bunu yaparken destek görürlerdi. Ve herkes, iş hayatı ile özel yaşantısı arasında daha iyi bir denge kurabilirdi.

Geniş toplumda, insanlar olumlu bir biçimde Hayır demeyi bilselerdi eğer, yapıcı sonuçlar elde edebilmek ve üretici yollar yaratmak için, haklarını ve çıkarlarını savunurlardı. Başlangıçta biraz daha fazla çekişme olsa da, çok daha adil sonuçlar elde edilirdi.

Sonuç olarak, evlatları doğal çevreyi tehdit eden bütün tehlikelere Hayır demeyi bildiği için, Toprak Ana ve Doğa kurtulur ve gelecek nesillere yaşam şansı tanınırdı.

Kısacası hayat çok daha mutlu, sağlıklı ve mantıklı olurdu.

BUNU BAŞARABİLİRİZ

Pozitif Hayır’ı dile getirmek, hiç kuşkusuz bir cesaret, öngörü, duygudaşlık, metanet, sabır ve ısrarcılık işidir. Ama günlük yaşantımızda, bunu başarmamamız için hiçbir neden yoktur ve karşılığında alacağımız ödül çok büyüktür.

Hayır’ı iyileştirerek ve onu Evet ile evlendirerek, hem kendimiz hem de çevremizdekiler için daha iyi bir yaşam sağlayabiliriz. Bu süreç içerisinde, çocuklarımız ve torunlarımız için doğruluk, dürüstlük ve karşılıklı saygıya dayanan, daha mutlu bir dünya yaratabiliriz.

Hayır demek ile Evet’e ulaşmak arasında bir karar vermek zorunda değilsiniz. Her ikisini de yapabilirsiniz.

Hayır’ı olumlu bir şekilde söyleyebilirsiniz!

Hepinize, kendinize karşı dürüst, başkalarına karşı ise saygılı olabileceğiniz türden bir başarı diliyorum!

 

 

 

 

 

 


 


Ana Sayfaya Dönmek İçin Tıklayın 

  www.aymavisi.org  
 

 

 

 

 
 + Büyüt | - Küçült